- 08 جەل. 2023 00:00
- 333
ليدەرلىك داعدىلاردى ءتۇسىنۋ جانە قولداۋ
ليدەر دەگەنىمىز – بەدەلدى، ماڭىزدى تۇلعا. حاريزماتيكالىق تۇلعاعا يە، جاۋاپتى شەشىمدەردى قابىلداي بىلەتىن كوشباسشى. دجون ماكسۆەليدىڭ «كوشباسشىنىڭ 21 مىندەتتى قاسيەتى» اتتى ەڭبەگىندە ليدەر ۇعىمىن جان جاقتى قاراستىرادى. ليدەر بولاتىن تۇلعانىڭ بويىندا مىناداي قاسيەتتەر بولۋى شارت دەپ تۇسىندىرەدى:
1. ەڭ الدىمەن اقىلدى ادام ەستىگەننىڭ جارتىسىنا سەنەدى، ال قىراعى ادام قاي جارتىسىنا سەنۋ كەرەكتىگىن بىلەدى دەگەن. ليدەرلىككە قابىلەتى بار ادام وزىڭە جانە ءوزىنىڭ كومانداسىنا نە كەرەك ەكەنىن انىق ءبىلۋى ماڭىزدى.
2. ەكىنشىدەن، ليدەرلىككە قابىلەتى بار ادام قول استىنداعىلارعا ءۇمىت وتىن سىيلاي ءبىلۋى كەرەك، موتيۆاسيا بەرە الۋى قاجەت. شابىتتاندىرا الاتىن ليدەر توبىن جەتىستىككە جەتكىزىپ قانا قويماي، ناتيجەلى بولۋىنا ۇلكەن اسەر ەتەدى.
3. ليدەر تۇلعا كەز كەلگەن ءىستى بولسىن وڭ ناتيجەلى قىلىپ، ءىسىڭ ويداعىداي اسىرا ءبىلۋ شارت. باستاعان ءىستى سوڭىنا دەيىن جەتكىزە المايتىن تۇلعا قۇزىرەتتىلىگى بولا المايدى. بۇل ليدەرلىك داعدىعا مۇلدەم جاتپايدى. ليدەرلىك داعدىلاردى قالىپتاستىرۋدا ليدەر تەك ءوز باسىنىڭ قامىن ويلاپ قانا قويماي، ول ەڭ الدىمەن ءوز قاراماعانداعىلاردى، توبىن، كومانداسىن ويلايدى. ونىڭ ءوز باسىنىڭ قاۋىپسىزدىگى نە بولماسا پايداسى، بەدەلدى سەكىلدى ماسەلەلەر كەيىنگە قالدىرۋى ءتيىس.
وسى ورايدا، ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ فيلولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ ماگيستراتۋرا بازاسىندا وقىتىلاتىن «باسقارۋ پسيحولوگياسى» ءپانى بۇعان ايقىن دالەل بولا الادى. جالپى جانە قولدانبالى پسيحولوگيا كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى، پسيحولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى جۋبانازاروۆا نازيراش سۇلەيمەن قىزىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن ءپاندى وقۋ بارىسىندا ماگيسترانتتارعا تەك تەوريالىق ءبىلىمدى عانا الىپ قويماي، ونى پراكتيكا جۇزىندە ايقىنداپ وتىرۋدى، ومىرلىك جاعدايلارمەن سايكەستەندىرىپ شەشە ءبىلۋدى ۇيرەتەدى. «ليدەرلىك داعدىلاردى ءتۇسىنۋ جانە قولداۋ» اتتى تاقىرىپتا وي-تالقىلاۋ كەزىندە ماگيسترانت جولداستاردىڭ ءارقايسىسى ويىڭ ورتاعا سالىپ، وزىندىك جۇمىس ورىنداپ، زەرتتەۋلەرگە شولۋ جاسادى. ليدەرلىكتىڭ پسيحواناليتيكالىق تەورياسى تالداندى. سونىمەن قاتار، عىلىم باسشى جانە ليدەر دەگەن ۇجىمعا شەكارا قويا السا دا، قاراما قارسى قويا المايتىنى تۋرالى پىكىرتالاستار بولدى. ناتيجەسىندە ليدەرلىك تۇلعانىڭ باستى قابىلەتتەرى مەن ءوزىڭ ءوزى ۇستاۋى، كەز كەلگەن ماسەلەنى الدىن الا كورە ءبىلۋى كەرەكتىگىن، شىندىقتى قابىلداي الۋىن، باستى ماقساتتان شەگىنبەۋ كەرەكتىگى تۋرالى ءتۇرلى پىكىرلەر ايتىلدى. سەمينار سوڭىندا قورىتىندى جاساپ، تۇجىرىمدادىق. سەمينارداعى تالقىلاۋ كەزىندە كوپ توقتالعان ءارى قوزعالعانى ليدەرلەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى. ستۋدەنتتەردىڭ ءبىراز بولىگى – ليدەر تۇلعانىڭ بويىندا بولۋ قاجەت ەڭ ءبىرىنشى قاسيەت جاۋاپكەرشىلىك دەپ ءتۇسىندىردى. سەبەبى جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنبەگەن تۇلعا، كومانداسىن (توبىن) الدىعا ەمەس، كەرسىنشە ارتقا تارتۋى مۇمكىن. سونىمەن، ليدەردىڭ باستى مىندەتى – ۇجىمنىڭ (توپتىڭ) ەتالونعا جاقىن ءتارتىبىن قاداعالاۋ (جاۋاپكەرشىلىك، تىلەكتەستىك، ءوزارا بايلانىس)، جۇمىستاعى كەلەڭسىز ءتارتىپ تۇرلەرىن شەشۋ، كەز-كەلگەن جاعدايدا قولداۋ.
پسيحولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، پروفەسسور جۋبانازاروۆا ن.س.
ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ ماگيسترانتى ماميربايەۆا ا.ا.