![قازاق تىلىندەگى نەگىزگى ءسوز تاپتارى](http://infohub.kz/uploads/thumbnail/20240515103832875_big.jpg)
- 15 مام. 2024 10:42
- 392
قازاق تىلىندەگى نەگىزگى ءسوز تاپتارى
قازاق تىلىندەگى نەگىزگى ءسوز تاپتارى
قازاق تىلىندە سوزدەر ماعىنالارىنا، گرامماتيكالىق ەرەكشەلىكتەرىنە جانە سويلەمدەگى قىزمەتىنە قاراي ءسوز تاپتارىنا بولىنەدى. نەگىزگى ءسوز تاپتارى مىنالار:
1. زات ەسىم
زات ەسىم – زاتتىڭ، قۇبىلىستىڭ، ۇعىمنىڭ اتاۋىن بىلدىرەتىن سوزدەر. زات ەسىمدەر كىم؟ نە؟ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرەدى.
مىسالدار:
- ادام
- ءۇي
- كىتاپ
2. سىن ەسىم
سىن ەسىم – زاتتىڭ، قۇبىلىستىڭ ساپاسىن، بەلگىسىن بىلدىرەتىن سوزدەر. سىن ەسىمدەر قانداي؟ قاي؟ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرەدى.
مىسالدار:
- ادەمى
- ۇلكەن
- كوك
3. ەتىستىك
ەتىستىك – قيمىلدى، ارەكەتتى بىلدىرەتىن سوزدەر. ەتىستىكتەر نە ىستەدى؟ نە ىستەيدى؟ نە ىستەمەك؟ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرەدى.
مىسالدار:
- جازۋ
- وقۋ
- كەلۋ
4. ۇستەۋ
ۇستەۋ – قيمىلدىڭ، ىس-ارەكەتتىڭ ورىندالۋ سيپاتىن، مەزگىلىن، مەكەنىن بىلدىرەتىن سوزدەر. ۇستەۋلەر قالاي؟ قاشان؟ قايدا؟ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرەدى.
مىسالدار:
- جاقسى
- كەشە
- ۇيدە
5. سان ەسىم
سان ەسىم – زاتتىڭ سانىن، مولشەرىن، رەتىن بىلدىرەتىن سوزدەر. سان ەسىمدەر قانشا؟ نەشە؟ نەشىنشى؟ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرەدى.
مىسالدار:
- بەس
- جيىرما
- ەكىنشى
6. ەسىمدىك
ەسىمدىك – زاتتىڭ، سىننىڭ، ساننىڭ اتىن بىلدىرمەي، ولاردىڭ ورنىنا قولدانىلاتىن سوزدەر. ەسىمدىكتەر كىم؟ نە؟ قانداي؟ قانشا؟ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرەدى.
مىسالدار:
- مەن
- سەن
- ول
7. شىلاۋ
شىلاۋ – باسقا سوزدەرمەن، ءسوز تىركەستەرىمەن بايلانىسىپ، سويلەمدە قىزمەت اتقاراتىن كومەكشى سوزدەر. شىلاۋلاردىڭ ناقتى سۇراقتارى جوق، ولار سوزدەردى، سويلەمدەردى بايلانىستىرادى.
مىسالدار:
- مەن
- ءبىراق
- ءۇشىن
قورىتىندى
قازاق تىلىندەگى نەگىزگى ءسوز تاپتارى زات ەسىم، سىن ەسىم، ەتىستىك، ۇستەۋ، سان ەسىم، ەسىمدىك جانە شىلاۋ بولىپ تابىلادى. بۇل ءسوز تاپتارى سويلەم قۇراۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى جانە ءتىلدىڭ گرامماتيكالىق قۇرىلىمىن ايقىندايدى.