![قازاقستاندا ەسق-نىڭ فورماتى وزگەردى: ونى قايتا شىعارۋ قاجەت پە؟](http://infohub.kz/uploads/thumbnail/20240430104229425_big.jpg)
- 30 ءساۋ. 2024 10:43
- 536
قازاقستاندا ەسق-نىڭ فورماتى وزگەردى: ونى قايتا شىعارۋ قاجەت پە؟
قازاقستان ەكى فايلدىڭ ورنىنا ءبىر فايلدان تۇراتىن جاڭا سيفرلىق قولتاڭبا فورماتىنا كوشتى. ەسكى كىلتتەر مەرزىمنىڭ سوڭىنا دەيىن جارامدى بولادى. بۇل تۋرالى infohub.kz سايتى حابارلايدى.
ەلەكتروندىق سيفرلىق قولتاڭبا (ەسق) ادامنىڭ ناقتى قولتاڭباسى رەتىندە ارەكەت ەتەدى جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ كەڭ اۋقىمىن الۋ ءۇشىن قولدانىلادى. مىسالى، زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ءبىر بولىگىن ينۆەستيسيالىق پورتفەلدى باسقارۋشىلاردىڭ بىرىنە اۋدارۋ، جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكاعا ءوتىنىش بەرۋ جانە ت.ب. ءۇشىن ەلەكتروندىق قولتاڭبا قاجەت.
بۇل رەتتە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كۋالاندىرۋ ورتالىعى (ق ر ۇكو) ەسق جۇمىسىن وڭتايلاندىرۋعا ارنالعان ءتۇرلى تەتىكتەردى ازىرلەۋدە. بۇل جاڭاشىلدىقتاردىڭ ءبىرى ءقازىردىڭ وزىندە قولدانىستا جانە ەلەكتروندىق سيفرلىق قولتاڭبا فورماتىنىڭ وزگەرۋىمەن بايلانىستى.
بۇرىن قازاقستاندىقتار ەلەكتروندىق سيفرلىق قولتاڭباعا ءوتىنىش بەرگەن كەزدە ەكى كىلت العان:
- AUTH RSA – پايدالانۋشى اۆتوريزاسياسى ءۇشىن پايدالانىلادى؛
- RSA – الىنعان قىزمەتكە قول قويۋ ءۇشىن.
ءقازىر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكو گوست 2015 جاڭا مەملەكەتارالىق كريپتوگرافيالىق ستاندارتىنا كوشتى.
جۋرناليستەر جاڭالىقتى تەكسەرىپ، ەكى كىلتتىڭ ورنىنا (AUTH RSA جانە RSA) ازاماتتار تەك ءبىر عانا – گوست الا الاتىنىن انىقتادى. ونىڭ كومەگىمەن مەملەكەتتىك قىزمەتتەرگە كىرۋگە دە، قول قويۋعا دا بولادى.
بۇرىن قازاقستاندىقتار ەلەكتروندىق سيفرلىق قولتاڭباعا ءوتىنىش بەرگەن كەزدە ەكى كىلت العان:
- AUTH RSA – پايدالانۋشى اۆتوريزاسياسى ءۇشىن پايدالانىلادى؛
- RSA – الىنعان قىزمەتكە قول قويۋ ءۇشىن.
ءقازىر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكو گوست 2015 جاڭا مەملەكەتارالىق كريپتوگرافيالىق ستاندارتىنا كوشتى.
جۋرناليستەر جاڭالىقتى تەكسەرىپ، ەكى كىلتتىڭ ورنىنا (AUTH RSA جانە RSA) ازاماتتار تەك ءبىر عانا – گوست الا الاتىنىن انىقتادى. ونىڭ كومەگىمەن مەملەكەتتىك قىزمەتتەرگە كىرۋگە دە، قول قويۋعا دا بولادى.
جاڭا فورماتتاعى سيفرلىق قولتاڭبا.
بۇل رەتتە جاڭا ەلەكتروندىق سيفرلىق قولتاڭبانى تىركەۋ بۇرىنعىداي الگوريتم بويىنشا جۇرەدى. ياعني، «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» پورتالىنداعى «ەلەكتروندىق قولتاڭبانى قاشىقتان الۋ» قىزمەتىنە تاپسىرىس بەرۋ ارقىلى دا جاڭا قولتاڭبانى ونلاين جۇكتەپ الۋعا بولادى.
ايتا كەتەرلىگى، جارامدى كىلتتەرى بار قازاقستاندىقتار ەلەكتروندىق سيفرلىق قولتاڭبانى گوست فورماتىندا بەرۋگە اسىقپايدى – ەسكى ەسق ولاردىڭ جارامدىلىق مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن جۇمىسىن جالعاستىرادى.