2026 жылғы Нобель бейбітшілік сыйлығының иегері бүгін, 9 қазан күні Осло қаласында жарияланады. Норвегия Нобель комитетінің төрағасы Йорген Ватне Фрюднес Ұлыбритания уақытымен сағат 10:00-де (Орталық Еуропа уақытымен 11:00) камералар алдына шығып, жеңімпаздың есімін атайды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Биылғы сыйлық қоры 12 миллион швед кронын құрайды. Бұл шамамен 1,1 миллион еуро немесе 910 мың фунт стерлингке тең.
Өткен жылы бейбітшілік сыйлығын венесуэлалық саясаткер Мария Корина Мачадо жеңіп алған болатын. Ол Оңтүстік Америка елін «қатыгез, авторитарлық мемлекет» тағдырынан құтқару жолындағы табанды күресі үшін марапатталды. Кейін ол өз жүлдесін Дональд Трампқа табыс етіп, Ақ үйде кездесті. Бұл Венесуэла президенті Николас Мадуроны ұрлау туралы бұйрық берілгеннен кейін екі аптаға жуық уақыт өткенде болды.
Швед химигі әрі өнертапқыш Альфред Нобель 1895 жылы жазылған өсиетінде былай деп көрсеткен: «Менің қалған барлық өтімді активтерім мынадай тәртіппен бөлінуге тиіс: атқарушыларым сенімді бағалы қағаздарға айналдырған капитал қор құрайды, оның пайызы жыл сайын алдыңғы жылы адамзатқа ең зор пайда келтіргендерге сыйлық ретінде таратылады. Пайыз бес тең бөлікке бөлініп, былайша үлестіріледі: бір бөлігі физика саласындағы ең маңызды жаңалық немесе өнертабыс жасаған адамға; бір бөлігі химия саласындағы ең маңызды жаңалық немесе жетілдіру жасаған адамға; бір бөлігі физиология немесе медицина саласындағы ең маңызды жаңалық жасаған адамға; бір бөлігі әдебиет саласында идеалды бағыттағы ең үздік туынды жазған адамға; тағы бір бөлігі ұлттар арасындағы ынтымақтастықты дамытуға, тұрақты әскерлерді жоюға немесе қысқартуға, бейбітшілік конгрестерін құруға және оларды ілгерілетуге ең көп немесе ең үздік үлес қосқан адамға беріледі. Физика және химия сыйлықтарын Швеция корольдік ғылым академиясы; физиологиялық немесе медициналық жетістіктер үшін Стокгольмдегі Каролин институты; әдебиет үшін Стокгольмдегі академия; ал бейбітшілік жолындағы күрескерлер үшін Норвегия Стортингі сайлайтын бес адамнан тұратын комитет тағайындайды. Сыйлықтарды тапсыру кезінде ұлтына қарай ешқандай көңіл бөлінбеуін, сыйлық скандинавиялық болсын-болмасын, ең лайықты адамға берілуін айрықша қалаймын». Осыдан 125 жыл өтті.
Биылғы жеңімпаз туралы түрлі болжам айтылуда. Ресейдің соғыс кезінде ұрланған украиналық балаларды құтқарумен айналысатын Микола Кулеба мен «Save Ukraine» ұйымы, сондай-ақ Суданның Төтенше ден қою бөлмелері ұзақ уақыттан бері фавориттер қатарында болды. Алайда соңғы сағаттарда марқұм Алексей Навальныйдың әйелі Юлия Навальная кейбір танымал болжам сайттарында тізімнің ең басына шықты. Ресейде Владимир Путиннің туған күнінен кейін бірнеше күн өткенде, жеңімпаз сол болуы мүмкін бе? Шындығында, Норвегия Нобель комитетінің санаулы мүшелерінен басқа ешкім білмейді.