Ұлыбритания үкіметінің қолдануға ниетті жасанды интеллект (ЖИ) негізіндегі жасты анықтау жүйелері балаларды қауіп-қатерге ұшыратуы мүмкін, деп ескертеді құқық қорғау ұйымдары мен балалар қайырымдылық қорлары. Бұл жүйелердің астындағы ақаулы және нәсілдік бейімділігі бар үлгілер қара нәсілді балалардың ересектер жүйесіне түсуіне әкеп соғады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Humans for Rights Network ұйымының өкілі Мэдди Харрис қайырымдылық ұйымы шекарадағы иммиграциялық қызметкерлер жүргізетін жас анықтау кезінде балалардың ересектер жүйесіне қате жіберілген жүздеген жағдайымен жұмыс істегенін айтты. 2025 жылы 755 бала Ұлыбританияға келген кезде қате ересектер деп танылғанын Helen Bamber Foundation ұйымы мамыр айында хабарлады.
Харристің пікірінше, ЖИ енгізу — «арзан процесс», ол бұл көрсеткіштерді жақсартпайды. «Бұл балаларды қорғау емес, бұл биліктің қабылдаған шешімдерін нығайту», — деді ол. Үкімет тіпті ең үздік жүйелерде 30 айлық қателік шекарасы болуы мүмкін екенін мойындады.
Харрис бұл әсіресе Судан мен Сомали сияқты елдерден келген балалар үшін қауіпті, себебі олар жүйе тарапынан «ересектендірілген» деп санайды. «Бала ересек деп есептелген бойда, ІІМ ересектерге қолданатын ұстау және депортациялау сияқты кез келген ауыр салдарға ұшырау қаупі бар», — деп атап өтті ол. Еріп жүрген ересегі жоқ балалар ересектермен бірге орналастырылады, бұл оларды зорлық-зомбылық қаупіне ұшыратады.
Мамыр айында үкімет Cognitec неміс фирмасы әзірлеген бет әлпетін бағалау технологиясын қолдануға келісімшарт жасады. Lighthouse Reports маусым айындағы тергеуі бұл жүйенің Субсахаралық Африка тұрғындарына қатысты бейімділік танытып, кәмелетке толмағандардың жасын үлкейтіп көрсететінін анықтады.
Ұлыбританиялық техникалық бақылау ұйымы Foxglove бұл жүйелер «нәсілшілдік бейімділікке» сүйенетінін айтып, үкіметті эксперименталды технологияны сынау үшін балаларды пайдаланбауға шақырды. Бала босқындар консорциумы технологияның қиын сапарлардан өткен балалардың жасын анықтау қабілетіне күмән келтірді, өйткені жарақаттану баланың сыртқы келбетін «қартайтуы» мүмкін.
ІІМ өкілі жас анықтау шекара қауіпсіздігін сақтаудың маңызды құралы екенін және олар иммигранттардың жасын анықтау үшін ЖИ технологиясын зерттеп жатқанын мәлімдеді. Алайда, Migration and Tech Monitor ұйымының негізін қалаушы Петра Молнар бұл Еуропадағы шекара саясатына технологияны енгізудің сәтсіз әрекеттерінің кезектісі екенін айтты. Ол бұрынғы ЖИ негізіндегі өтірікті анықтау жүйелері «жылан майы» болып шыққанын және пилоттық жобалардан аспағанын еске салды.
Молнар бет әлпетін бағалау технологиясын отаршылдық дәуірдегі ғалымдардың әртүрлі этностарды жіктеу үшін бас сүйектері мен пішіндерін зерттеуімен салыстырды. Бұл жүйелер де 19-ғасырдағы жалған ғылым френология сияқты физикалық ерекшеліктерге сүйенетінін атап өтті. «Травма, жеткіліксіз тамақтану, сусыздану, азаптау – тіпті сапардың өзі бет пен денеге әсер етеді. Бұл физикалық белгілер бойынша адамдарды жіктеу – неофренология. Мұндай жетілмеген құралдарға сүйену шешім емес», — деді ол.