Құдістегі әл-Ақса мешітіне 3200-ден астам израильдік қоныстанушы мен оңшыл топтар басып кірді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Палестиналық шенеуніктердің мәліметінше, бұл биылғы жылдағы ең ірі басып кірулердің бірі болды. Олар яһудилердің Тіша бе-Ав мейрамын атап өту кезінде мешіт ауласына кірген.
Израильдің оңшыл Ұлттық қауіпсіздік министрі Итамар Бен-Гвир де бейсенбі күні ауыр полиция қорғауымен мешіт аумағына кірді. Тіша бе-Ав – яһудилердің ежелгі ғибадатханасының екі рет қирағанын еске алатын қайғы күні. Бұл орын мұсылмандар үшін әл-Ақса, ал яһудилер үшін ғибадатхана тауы деп аталады.
Құдістегі Ислам уақф департаментінің мәлімдемесінде таңертеңгі уақытта 3228 израильдіктің кешенге кіргені айтылды. Құдіс губернаторлығының палестиналық әкімшілігі бұл сан күн батқанға дейін 5000-ға жетуі мүмкін екенін, бұл өткен жылдардағы сол яһуди мейрамындағы көрсеткіштен асып түсетінін хабарлады.
Палестиналық шенеуніктер израильдік күштер мешіт қақпаларында қатаң шектеулер қойып, палестиналық табынушылар мен студенттердің көпшілігін кіргізбей, бірнеше табынушыны ұрып-соққанын айтты. Әл-Жазира тілшісі Нұр Одехтың айтуынша, израильдік билік Құдістің көне қаласында «төтенше шаралар» қолданған, соның ішінде әл-Ақса кешеніне тек қарт адамдарды ғана кіргізу және Қаландия мен Шығыс Құдіс маңындағы бекеттерді күшейту.
Құдіс губернаторлығы израильдік қоныстанушылар кешен ішінде талмудтық рәсімдерді, соның ішінде сәжде жасау, ән айту және дұға оқуды орындағанын хабарлады. Израильдік БАҚ полицияның бейсенбі күні 1000-нан астам израильдікке мешітте дұға етуге рұқсат бергенін хабарлады. Мұсылман еместерге исламның үшінші киелі орнына кіруге рұқсат берілгенімен, 1967 жылғы келісім бойынша онда дұға етуге тыйым салынған.
«Гаарец» газетінің хабарлауынша, Бен-Гвир Тіша бе-Ав күні мешітке келуші яһудилер «өздерін иелеріндей сезінетінін» айтып, ондағы «орасан зор прогресті» мақтаған.
Құдіс губернаторлығы Бен-Гвирдің кіруін қауіпті эскалация деп атап, бұл бұрын осы жерде яһуди ғибадатханасын қайта салуды жақтайтын топтармен байланысты әрекеттерге израильдік биліктің ресми қолдауын көрсететінін айтты.
Палестиналық Хамас тобы бұл «ашық агрессия әрекеттері оккупацияға және оның қоныстанушыларына кері әсер ететінін» ескертті.
Иордания сыртқы істер министрлігі Бен-Гвирдің сапарын «мешіттің киелілігін қорлау, эскалация, варварлық әрекет және қабылданбайтын арандату» деп айыптады. Сыртқы істер министрлігінің өкілі, елші Фуад Маджали мұндай әрекеттер сайттың тарихи және құқықтық мәртебесін бұзатынын ескертті. Амман халықаралық қоғамдастықты Израильге Құдістегі ислам және христиан киелі орындарына қатысты үздіксіз бұзушылықтарды тоқтату үшін қысым жасауға шақырды.
Әл-Жазира тілшісі Одехтың айтуынша, Израильдің билеуші «Ликуд» партиясы өкілдерінің қатысуы «түбегейлі саяси өзгерісті» білдіреді, өйткені палестиналық және мұсылман шенеуніктері осы жерде ғибадатхананы қайта салуға шақырулар енді «Израиль үкіметі мен парламентінің негізгі тұлғаларымен бекітілгенін» айтады.
Одехтың айтуынша, бұл басып кірулер жұмаға дейін жалғасып, «одан әрі қақтығыстарға әкелуі мүмкін», себебі жұма намазына әдетте мешітке мыңдаған адам жиналады.
Палестина уақф және дін істері министрлігі бұған дейін басып кіруге шақыруларды «киелі орынның тарихи және құқықтық мәртебесін өзгертуге бағытталған қауіпті эскалация» деп айыптап, халықаралық қоғамдастықты Израильге оларды тоқтату үшін қысым жасауға шақырды.
Израиль 1967 жылғы араб-израиль соғысы кезінде Шығыс Құдісті басып алып, 1980 жылы аннексиялаған, бұл әрекет халықаралық деңгейде танылмаған.