Америка Құрама Штаттары Халықаралық қылмыстық сотқа ауқымды санкциялар салып, трибуналдың ресурстары мен жұмыс істеу мүмкіндігін шектеуді көздеп отыр. АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио бұл шаралар «АҚШ егемендігін қорғауға» бағытталғанын айтып, сотты америкалықтарды қудалауға ұмтылды деп айыптады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Санкциялар аясында АҚШ құрылымдарына Халықаралық қылмыстық сотпен транзакция жасауға тыйым салынды. Сот тарапы бұл қадамды заң үстемдігіне және халықаралық құқықтық тәртіптің негіздеріне жасалған шабуыл деп бағалады.
Бұл хабар Халықаралық қылмыстық соттың бұрынғы судьясы Нави Пиллэй бейбітшілік пен халықаралық құқықты ілгерілету жолындағы еңбегі үшін 2026 жылғы Нобель бейбітшілік сыйлығына ие болғанынан бірнеше сағат өткен соң жарияланды.
АҚШ Президенті Дональд Трамп Норвегиялық сыйлықтың биылғы және былтырғы жеңімпаздарын таңдауына көңілі толмайтынын білдірді, өйткені ол бұған дейін сыйлықты өзі алғысы келетінін айтқан еді. Ол Пиллэйды 7 қазан қақтығысы кезінде Израиль мен ХАМАС-ты соғыс қылмыстары жасады деп айыптаған панельдің құрамында болғаны үшін сынға алды.
АҚШ Халықаралық қылмыстық соттың өзіне қатысты юрисдикциясы жоқ деп есептейді, себебі ол сотты құрған статутты ешқашан ратификацияламаған. Алайда халықаралық сот АҚШ-тың басқа жерлердегі әрекеттерін тергеп-тексерген.
Рубионың айтуынша, Трамп Халықаралық қылмыстық соттың америкалықтарды қудалауына жол бермейді. «Не Халықаралық қылмыстық сот өз қауіп-қатерін тоқтатады, не біз Халықаралық қылмыстық сотты тоқтатамыз», — деді ол.
АҚШ санкциялары американдық компанияларға Халықаралық қылмыстық сотқа банктік немесе бағдарламалық қамтамасыз ету сияқты тауарлар мен қызметтерді ұсынуға тыйым салады.
Рубио Вашингтон санкцияларды енгізуді Халықаралық қылмыстық сот пен оның мүше елдері АҚШ-тың алаңдаушылығын шешеді деген үмітпен кейінге қалдырғанын мәлімдеді. Оның сөзінше, шаралар басқа елдерге ықтимал шешімді келісуге мүмкіндік беретіндей құрылымдалған.
Ол сондай-ақ Халықаралық қылмыстық сотқа қол қойған АҚШ одақтастарын осы институтты «тізгіндеуге» шақырды.