АҚШ Жоғарғы соты Мэриленд штатындағы іріктеу мектептеріне оқушы қабылдау кезінде нәсілдің алатын орны туралы істі қарауға келісті. Ата-аналар тобы жергілікті қабылдау саясаты қара нәсілді және латынамерикалық оқушыларға басымдық беріп, азиялық талапкерлерді шектеп отыр деп шағымданған, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

Жоғарғы сот дүйсенбіде ата-аналардың Вашингтон маңындағы Монтгомери округіндегі академиялық тұрғыдан талапшыл төрт «магнит» мектепке қатысты өтінішін қарауға келісім берді. Бұл округ астана маңындағы Мэриленд штатында орналасқан.

Жоғарғы сот ата-аналар тобының кемсітушілік туралы істі әрі қарай жүргізуге жеткілікті дәлелі бар-жоғын қарайтынын мәлімдеді. Төменгі сатыдағы соттар бұған дейін істі қабылдамаған еді, себебі азиялық текті американдық оқушылар арнайы оқу бағдарламасы бар мектептерде өтініш берушілер қатарымен салыстырғанда аз өкілдік етпеген.

Егер Жоғарғы сот ата-аналар тобының — Білім әділдігі қауымдастығының — пайдасына шешім шығарса, сот ісі қайта жандануы мүмкін. Сот таяу айларда тараптардың дәлелдерін тыңдап, маусымға дейін шешім шығарады деп күтілуде.

Монтгомери округінің білім беру жүйесіндегі іріктеу тәртібі COVID-19 пандемиясы кезінде, 2021-2022 оқу жылында енгізілген. Ол барлық оқушының академиялық әлеуетін тексереді, содан кейін сол топтан оқушыларды магнит мектепке немесе жергілікті мектепке кездейсоқ бөлу үшін лотерея жүргізеді.

Талап қоюшылардың айтуынша, іріктеу тәртібі азиялық текті американдық оқушыларға кедергі келтіреді, өйткені олар «нәтижесі жоғары, кедейлігі төмен бастауыш мектептерде» шоғырланған. Тәртіптің бір бөлігі оқушының нәтижесін отбасылық табысы ұқсас деңгейдегі басқа оқушылардың тест нәтижелерімен салыстыру арқылы бағалайды.

«Өтініш берушілер пулының өлшемі бойынша үкімет нақты нәсілдік мақсаттар қойып, оларға қол жеткізіп, тіпті кемсітушілік ниетін тексеруден де қашып қала алады», — деп жазды олар Жоғарғы сотқа берген шағымында, егер өз тәртібінде нәсілді ашық атамаса.

Іс 2022 жылы АҚШ округтік судьясы Пола Ксинис тарапынан қабылданбаған болатын. Ол магнит мектептеріне қабылданған азиялық текті американдық оқушылардың үлесі барлық өтініш берушілер арасындағы азиялық американдықтардың үлесінен жоғары екенін атап өтті. Ксинис сондай-ақ лотерея саясатының кемсітушілік ниетпен жүзеге асырылғанына ешқандай дәлел таппады.

Мектеп жүйесі жарияланған уақытына байланысты «Пандемия жоспары» деп аталатын жаңа қабылдау саясаты нәсілге қатыссыз екенін үнемі дәлелдеп келеді. «Пандемия жоспары — нәсілге қарамайтын лотерея», — деп жазды заңгерлер Жоғарғы соттан істі қарамауды сұраған қысқаша баяндамада. «Пандемия жоспарының өзіне, оның тарихына немесе мақсатына Конституцияға қайшы ештеңе жоқ».

Енді Жоғарғы сот судьялары нәсілге қатыссыз саясаттың нысанасына түстім деп мәлімдеген топ оның кемсітушілік ниетін дәлелдеу үшін пропорционалды емес зиян шеккенін көрсетуі керек пе деген мәселені қарастырады.