Америкалық келіссөзшілер Украинаның шығыстағы Донбас аймағындағы қалған әскерлерін шығарып, оның орнына НАТО-ға мүше болуын ұсынып отыр. Бұл туралы Украина Президенті Володимир Зеленский мәлімдеді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Зеленскийдің сенбі күнгі бұл мәлімдемесі АҚШ өкілдерінің Мәскеуге және Дублиндегі Еуроодақ саммитіне барғанынан кейін жасалды. Бұл сапарлар Ресей мен Украина арасындағы соғысты тоқтатуға бағытталған келіссөздер аясында өтті.
Киев көптен бері әскери альянсқа мүше болуды кез келген бейбіт келісімнің шарты ретінде талап етіп келеді — бұл болашақ қауіп-қатердің алдын алу үшін қажет. Ал Ресей болса, өз шекарасында тағы бір НАТО мүшесінің пайда болуын қабылдауға болмайтын жағдай деп санайды.
Зеленский сонымен қатар Мәскеудің Донбасты беруді талап еткеніне қарамастан, Украина егеменді аумағынан бас тартуға ниетті емес екенін бірнеше рет айтқан.
«Америкалықтар мынадай сұрақ қойды: „Украина НАТО-ға кірсе ше? Украина Донбастан шыға ма?“ Бұл мәселе алғаш рет көтеріліп отыр», — деді Зеленский сенбі күні журналистерге.
Ол өзіне қауіпсіздік кепілдіктері, Украина әскеріне ешқандай шектеу қойылмауы және елді қалпына келтіруге қаржы бөлінуі қамтылған ұсыныс түссе, оны референдумға шығаратынын жеткізді.
АҚШ өкілдері Джаред Кушнер мен Стив Уиткофф бейсенбі күні Ирландия астанасына барып, Зеленскиймен кездесті. Бұған дейін, бір күн бұрын олар Мәскеуде Ресей Президенті Владимир Путинмен келіссөз жүргізген болатын.
Путиннің де, Кремль шенеуніктерінің де мәлімдемелері Ресейдің соғысқа қатысты ұстанымы өзгермегенін көрсетеді. Мәскеудің аумақтық және бейтараптық талаптары Украинаның қарастыруға дайын нұсқаларынан әлдеқайда асып түседі.
Бұған дейін Мәскеу бейбіт келісімнің шарты ретінде Украина әскерінің көлемін шектеуді, аумақтық концессияларды және Киевтің бейтараптығын кепілдеуді ұсынған. Украина бұл талаптарды қабылдамай, мұндай шектеулер болашақ басқыншылыққа тойтарыс беру мүмкіндігін әлсіретеді деп дәлелдеген.
Дегенмен соңғы уақытта екі тараптың ортақ тіл таба алатынын көрсететін белгілер де байқалды: өткен айда АҚШ-тың Бірінші ханымы Мелания Трамп Ресей басып алған Олешки қаласында эвакуация мен гуманитарлық көмек жеткізуге мүмкіндік беретін уақытша бітімгершілікке қол жеткізе алған.
АҚШ шенеуніктері бұған дейін Украинаның НАТО-ға мүше болуы күн тәртібінен алынғанын айтқан. Ал Зеленский сенбі күні Американың ұсынысы оны «НАТО қайтадан күн тәртібінде тұр» деп сендіргенін мәлімдеді.
Алайда ол сақтық танытып: «Сіз Путиннің де сигналдарын естідіңіз, бұл — өте күрделі әңгіме», — деп қосты.
Қазір Ресей Украина аумағының шамамен бестен бір бөлігін басып отыр, оның ішінде Донбасты құрайтын Донецк пен Луганск облыстарының басым бөлігі бар. Украина әлі де бақылап отырған жерлердің шағын бөлігін беру іс жүзінде аз ғана концессия болғанымен, Киев үшін символдық мәні зор — бұл Донбастың Ресейге тиесілі екенін мойындауға пара-пар болар еді.
Зеленский бұған дейін Украинаның төрт облысындағы Ресей бақылауындағы аумақты, сондай-ақ Мәскеу 2014 жылы аннексиялаған Қырым түбегін қайтару туралы айтқан болатын.