Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы сот нацистердің қолына өткен итальяндық портретті заңды иесіне қайтару туралы келісімді мақұлдады. Бұл туралы infohub.kz сайты хабарлайды.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде танымал еврей өнер сатушысы Жак Гудстиккердің коллекциясынан тоналған «Портретті ханым» енді оның мұрагері Марей фон Захерге қайтарылады. Голландиялық еврей өнер сатушысының жалғыз тірі қалған мұрагері фон Захер бұл туындыны ұзақ жылдар бойы іздеген еді.
Келісім бойынша, нацистік шенеунік Фридрих Кадгиеннің қызы Патрисия Кадгиен мен оның күйеуі Хуан Карлос Кортегосо қылмыстық жауапкершіліктен босатылып, екі жыл бойы сот бақылауында болады. Олар осы уақыт ішінде Мар-дель-Плата қаласындағы ауруханаға төлем жасап, билікке өз орналасқан жері туралы хабарлап тұруы керек.
Бұл келісім 2025 жылдың тамызында басталған жылға созылған заңды оқиғаны аяқтайды. Голландиялық журналистер Фридрих Кадгиеннің қызының Мар-дель-Платадағы үйін зерттей отырып, онлайн жылжымайтын мүлік тізіміндегі фотосуреттен «Портретті ханымды» байқаған. Алайда, полиция үйге бірнеше рет тінту жүргізгенімен, картинаны таба алмаған. Кейін Кадгиеннің адвокаты туындыны билікке өткізген.
Портрет бұрын итальяндық барокко суретшісі Джузеппе Витторе Гисландидің туындысы деп есептелген. Алайда, Аргентинаның Ұлттық өнер академиясының сараптамасы оны итальяндық суретші Джакомо Антонио Мелькиорре Черутидің жұмысы деп таныды. Сарапшылар туындыны Гудстиккердің коллекциясына тиесілі деп растап, оның құнын шамамен 250 мың еуроға бағалады.
Гудстиккер соғысқа дейін Еуропадағы жетекші өнер сатушыларының бірі болған. 1940 жылы неміс әскерлері Нидерландыға басып кіргенде, ол отбасымен Амстердамнан қашып бара жатып, кеме апатынан қайтыс болды. Оның коллекциясындағы шамамен 1100 туынды Гитлердің оң қолы Герман Герингке заңсыз сатылған. «Портретті ханымның» Кадгиенге қалай өткені әлі күнге дейін белгісіз. Кадгиен Герингтің қаржы кеңесшісі болып, нацистік режим үшін шетел валютасымен, бағалы металдармен және тәркіленген мүлікті сатумен айналысқан.
Кадгиен соғыстан кейін Еуропадан қашып, алдымен Швейцарияға, кейін Аргентинаға кеткен. Ол 1978 жылы осы елде қайтыс болды, ешқашан тұтқындалмаған және соғыс қылмыстары үшін айыпталмаған.
Фон Захердің адвокаттары оның туындыны Аргентинада көрмеге қоюға келіскенін, содан кейін оған қайтарылатынын хабарлады. Өткен жылы Кадгиен мен оның әпкесінің үйлеріне жасалған тінту кезінде полиция тағы екі 19-ғасырдағы картинаны тәркілеген. Билік олардың да соғыс кезінде тоналғанын тексеріп жатыр.