АҚШ пен тағы 30 батыс мемлекеті Судандағы азық-түлік қауіпсіздігінің «алаңдатарлық нашарлағаны» туралы ескертіп, азаматтық соғысқа қатысушы тараптарды аштықтың алдын алу үшін гуманитарлық көмекке кедергілерді алып тастауға шақырды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Бірлескен мәлімдемеге қол қоюшылар қақтығысты Судандағы аштық дағдарысының негізгі себебі деп атады. Олардың пікірінше, соғыс маңызды инфрақұрылымды қиратып, азық-түлік өндірісін бұзды.
«Тіршілік етуге қолда бар нәрсе өте аз», — деді «Исламик Релиф» ұйымының Шығыс Африка бойынша өңірлік директоры Юсуф Робле BBC Newsday басылымына. Ол Омдурманға оралған адамдар үйлерінің қирағанын немесе тоналғанын көріп жатқанын баяндады.
2023 жылдың сәуірінде басталған соғыс 14 миллион адамды үй-жайынан айырды.
Мәлімдемеге Еуроодақ елдері, Ұлыбритания, Канада, Швейцария мен Норвегия, сондай-ақ АҚШ қол қойды. Құжат дүйсенбі күні АҚШ Мемлекеттік департаменті таратқан, алғашында Еуропалық азаматтық қорғаныс және гуманитарлық көмек операциялары веб-сайтында жарияланған.
Оның дерегінше, 19,5 миллион адам, яғни Судан халқының 41 пайызы азық-түлік қауіпсіздігінің жоғары деңгейдегі өткір тапшылығын бастан кешіріп отыр, оның ішінде бес миллион адам аштықтың төтенше деңгейіне тап болған.
«Мен жеті баласы бар бір ананы кездестірдім. Ол соңғы үш жарым жылда күйеуінің қайда екенін білмейді, ал ол отбасының асыраушысы, жалғыз асыраушысы еді», — деді Робле.
Судандағы соғыс Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы «әлемдегі ең ауыр гуманитарлық дағдарыс» деп атаған жағдайға әкелді. Робленің айтуынша, қыркүйек айына қарай Суданның 2026 жылға арналған гуманитарлық қажеттіліктер жоспарының тек 40 пайызы ғана қаржыландырылған.
«Олардың тағамы қоғамдық асханадан келеді, ал оның өзі қаржыландырудың қысқаруына байланысты ұзақ мерзімді қолдауға ие емес», — деп қосты Робле.
Бірлескен мәлімдемеде шұғыл шара қолданылмаса, «өткір тапшылықтан зардап шегетін балалардың саны болжамды 825 мыңнан асуы мүмкін» деп ескертілген.
Дағдарысты қол қоюшылар көмекті жүйелі түрде кедергі жасау деп сипаттаған әрекеттер және Эль-Ниньо құбылысының әсері одан әрі ушықтырып отыр. Бұл құбылыс Суданның жартысынан астам аумағында жауын-шашынды азайтып, қуаңшылықты күшейтті.
«Қақтығыс тараптары Судан халқының азабын жеңілдету үшін басты жауапкершілік арқалайды», — делінген мәлімдемеде. Онда тараптарды гуманитарлық көмекке барлық кедергілерді жоюға және көмектің толық, қауіпсіз, жылдам әрі кедергісіз жеткізілуіне жол ашуға шақырады.
Маусым айында БҰҰ қолдайтын Азық-түлік қауіпсіздігін кешенді сараптау жіктемесі — азық-түлік дағдарыстарының ауырлығы мен ауқымын өлшейтін көрсеткіш — Суданда 5,1 миллион адам өткір аштыққа тап болғанын болжаған. Судандағы азаматтық соғыс 2023 жылдың сәуірінде Судан қарулы күштері мен жартылай әскери Жедел қолдау күштері арасындағы билік үшін таластың салдарынан басталған.