Ұлыбританияның Қытайға қатысты ұстанымы ішкі қайшылықтарға толы және жоғары деңгейдегі сарапшылардың тапшылығынан зардап шегуде. Бұл туралы екіжақты қарым-қатынасты дұрыс бағаламаудың ықтимал тәуекелдері туралы ескертетін баяндамада айтылған, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Қытайға қатысты скептикалық ұстанымдағы заңгерлерді біріктіретін халықаралық топ — Қытай мәселелері жөніндегі Парламентаралық альянс (Ipac) жүргізген тексеру нәтижесінде, Бейжіңмен бұрынғы ынтымақтастық көбінесе Ұлыбританияны араласу тәуекелдеріне ұшыратып, уәде етілген мүмкіндіктерді бермеген.
Сәрсенбіде жарияланған тексеру қорытындысында асты сызылған сөйлем былай делінген: «Ұлыбританияның Қытаймен табысты ынтымақтастығы әрқашан ҚХР (Қытай Халық Республикасы) біздің құндылықтарымызды бөліспейтін, табиғаты жауынгерлік авторитарлық мемлекет екенін түсінуге негізделуі тиіс».
Әлемнің екінші ірі экономикасымен қарым-қатынастағы билік теңгерімсіздігі «шатасқан саясат пен әлсіз ынтымақтастықтан одан әрі ушыға түсті» делінген баяндамада.
Онда мысал ретінде Қытай делегациясының сапары келтіріледі: делегация үкіметте Бейжіңмен жоғары деңгейде араласатындардың арасында қытай тілін білетін немесе Қытайда тұру тәжірибесі бар адамдар жоқ екенін атап өткен.
Британдық сараптама бар болғанымен, ол көбінесе оқшауланған және «мүмкіндікке айналмайды» дейді Ipac. Альянс құрамында Ұлыбританияның барлық негізгі партияларының өкілдері бар.
Бұрынғы қауіпсіздік министрі Том Тьюгендхэт баяндаманы қолдай отырып, оны «осы ғасырдың сыртқы саясаттағы басты мәселесіне айқын әрі шынайы көзқарас, көп жылдық саяси немқұрайлылықтан қалған олқылықты толтырады» деп бағалады.
Баяндама «оқшаулану мүмкін емес» деп мойындағанымен, сыни инфрақұрылым, шекаралық технологиялар және адам құқықтары сияқты мәселелерде нақты белгіленген қызыл сызықтарды ұстануды ұсынады.
Құжатта бірнеше ұсыныстар бар: институционалдық үйлестіруді жақсарту, ұлттық қауіпсіздік құралдарын күшейту және жеткізу тізбектерін әртараптандыру.
Онда жасанды интеллект сияқты жаңа технологиялар дезинформация мен бақылау мүмкіндіктері тұрғысынан жаңа сын-қатерлер туғызатыны атап өтілген.
Климат дағдарысы ынтымақтастық пен үйлесім үшін тәуекелі төмен сала ретінде айқындалған.
«Қытаймен ынтымақтастықсыз және орта мерзімді тәуелділікті мойындамай, белгіленген климаттық мақсаттарға қол жеткізу мүмкін емес. Бұл мәжбүрлі еңбек пен әділетсіз сауда тәжірибелерімен кірленген жеткізу тізбектерін қабылдауды білдіреді», — делінген тексеруде.
Guardian басылымы Ұлыбритания үкіметі мен Лондондағы Қытай елшілігіне пікір сұрап хабарласты.
Бұрынғы дипломат, Лондондағы Кингс-колледжінің Лау атындағы Қытай институтының директоры Керри Браун Қытаймен қарым-қатынас үшін тілдік дағдыларды жақсарту қажеттігін түсіну «өте құптарлық» екенін айтты.
Алайда ол «қазіргі басты мәселе — Қытайдағы тәжірибе» дейді.
«Ipac мүшелерінің кейбіреулері... Қытайға бару сізді қандай да бір жолмен әсерге ұшыратады деген осы қауіпсіздікке бағытталған идеяны насихаттауға қатты қызығушылық танытады», — деді ол.
«Шынымен маңызды нәрселерді сыныпта оқыту мүмкін емес; оларды тек күнделікті өмірде барып үйренуге болады... және қазір мұны істеу өте қиын, сондай-ақ бұл қолдауға ие болмай отырған сияқты», — деп қосты ол.