Ұлыбританияның ресми даму көмегі бюджеті 2025 жылы жалпы ұлттық табыстың 0,44 пайызына дейін төмендеді, ал 2024 жылы бұл көрсеткіш 0,5 пайыз еді. Яғни, қаржыландыру 987 миллион фунт стерлингке қысқарған. Ең кедей елдерге бөлінетін қаражат 6,7 пайызға азайып, 118 миллион фунтқа кеміген. Бұл туралы Сыртқы істер, Достастық және даму істері министрлігі жариялаған соңғы деректерге сүйеніп, infohub.kz сайты хабарлайды.
Кедей елдерге көмек азайғанмен, табысы орташа елдерге бөлінетін үлес өскен. Ең көп қаржы – 18,4 пайызы – Ұлыбританияның өзінде баспана іздеушілерге жұмсалды. Бұл 2024 жылғы 20 пайыздан төмен. Көмек алушы үш ел – Украина, Йемен және Ауғанстан. Украинаға көмек қорғалған, алайда 2028/29 жылдарға қарай Йемен 28 пайыз, Ауғанстан 39 пайыз аз қаржы алады. Төмен табысты елдерге көмек қысқарғанымен, төменгі орта табысты елдерге 13 пайызға, жоғарғы орта табысты елдерге 2 пайызға өскен.
Қайырымдылық ұйымдар желісі Bond-тың саясат және қорғау жөніндегі директоры Гидеон Рабиновицтің айтуынша, ең кедей елдердің зардап шегуі «шошытарлық». «Бұл қысқартулардың адам шығыны қазірдің өзінде сезілуде. Сьерра-Леонедегі ана денсаулығын қорғау бағдарламаларынан бастап, Африкадағы мүгедек балаларға білім беруге дейінгі маңызды гуманитарлық жобалар жабылуға мәжбүр», – деді ол. «Климатқа осал және қақтығысқа ұшыраған аймақтардағы шеттелген қауымдастықтар Стармер үкіметінің саяси таңдауы үшін ең жоғары баға төлеуде».
Ұлыбритания, Америка Құрама Штаттары және Еуропаның көмек қысқартуы гуманитарлық қызметкерлерді дереу өмір сақтайтын көмектен басқасын қысқартуға мәжбүрлеп отыр, тіпті бұл миллиондаған адамның өліміне әкелуі мүмкін. Осы айдың басында Есептілік және өнімділік жөніндегі белсенді оқу желісі (Alnap) жариялаған есеп бойынша, өткен жылы қысқартулар салдарынан 64 миллион адам көмек ала алмаған.
Есептің тең авторы Дженнифер Доэртидің пікірінше, «гуманитарлық жүйедегі бұл жиынтық қысқартулар рекордтық қаржы тапшылығын туғызып, басымдықтарды одан әрі қиындатып отыр». «Ұзақ мерзімді салдар донор үкіметтердің болашақ шешімдеріне ғана емес, дағдарыстан зардап шеккен үкіметтер мен жергілікті және аймақтық қолдау жүйелерінің сыртқы көмектің азаюына қалай бейімделетініне де байланысты. Егер бұл жүйелер соққыны көтере алмаса, көмексіз қалатын адамдар саны артуы мүмкін», – деді ол.
Bond желісі жаңа премьер-министр Энди Бернхэмді өзінің ізашары енгізген көмек қысқартуларын қайта қарауға шақырып отыр. Рабиновицтің сөзінше, «Ұлыбританияның көмек бюджетінен қалған азғантай қаражат ең қажет жерге – әсіресе гуманитарлық қажеттілік өткір болатын тұрақсыз және қақтығысқа ұшыраған елдерде – кедейлік пен теңсіздікті азайтуға жұмсалуы тиіс».