Ұлыбританияның мұраны қорғау жөніндегі қайырымдылық ұйымы English Heritage XXI ғасырдағы шабындықтарды ескі әдіспен ұстап тұру үшін ерікті шалғы шеберлерінен топ жинап, оларды оқытып шығарды. Алғашқы шалғы шеберлері Сомерсет графтығындағы аббаттық маңындағы шабындықтарда жаңа дағдыларын қолданады. Бұл бастама ежелгі кәсіпті жалғастырып қана қоймай, сирек кездесетін түкті ара түрін қорғауды көздейді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Оқудан өткен Джинни Слэйд шалғы шабудың өзінде емдік бір нәрсе бар екенін айтады. «Белгілі бір дене шынықтыру қажет, бірақ бұл — мұра дағдыларын үйренуге деген ынта мен құштарлық та. Бұл — қайталанатын қозғалыс. Өз ырғағыңды тауып, соған бойлайсың. Шабындықпен, табиғат көрінісімен шындап байланыса аласың», — дейді ол.
Алғашқы еріктілер шалғыны пайдаланудың өзі бір түйсіктік ләззат екенін байқаған: жүздің кесу дыбысы, шабындықтың иісі.
«Шалғы шабу — дәстүрлі дағдылардың заманауи сын-қатерлерді шешуде әлі де рөл атқара алатынының тамаша үлгісі. Біз тозаңқаптарға қажет әртүрлі, гүлге бай мекендер жасауға көмектескіміз келеді, сонымен бірге ландшафтымызды қалыптастырған білім мен дағдыларды сақтағымыз келеді», — деді Слэйд.
English Heritage ұйымының еріктісі әрі қауымдастықпен жұмыс жөніндегі менеджері Слэйд шалғыны пайдалану және күту өнеріне Экмур ұлттық паркі әкімшілігінің мамандарынан алғашқылардың бірі болып оқыды. «Шалғы шынымен жақсы болуы керек. Оларды күтіп ұстасаң, ұрпақтан-ұрпаққа жарайды», — дейді Слэйд.
English Heritage еріктілерін нан мен ірімшікпен марапаттайды (олар Уэст-Кантри сидрін де ұсынуды ойласқан, бірақ денсаулық пен қауіпсіздік талаптарына байланысты бұл жақсы идея емес деп шешкен).
Шалғы шеберлерінің алғашқы тобы Сомерсеттегі Мючелни аббаттығының шабындығын күтуге көмектеседі. Бұл аббаттық бір кездері бай әрі маңызды монастырь болған, оның құрамында Британияда теңдесі жоқ сабанмен жабылған екі қабатты монахтар дәретханасы да бар.
Олар Bumblebee Conservation Trust ұйымымен бірлесіп үш жылдық жоба аясында жұмыс істейді. Мақсат — гүлге бай шалғындардың жоғалуынан айтарлықтай азайып кеткен шрилл кардер арасының мекенін жақсарту.
Жоба аясында English Heritage еріктілері ара қорғау қорының мамандарынан жабайы табиғатты зерттеу жұмыстарын жүргізуге оқыды.
Еріктілер тек санды жазып қана қоймай, аралар мен шабындық экожүйесінің арақатынасын бақылайды: қандай гүлдер гүлдеп тұр, қандай өсімдіктерді пайдаланады, аралар ұяларынан қаншалық далы жүреді және мекен уақыт өте қалай өзгереді.
Харди шалғы шабу туралы проза мен поэзияда жазған: «Алыс шулы тобырдан» романында Батшеба Эверден шөп жинауды тамашалайды, ал ферма жұмысшысы Марк Кларк «шалғысының соққысына әуен ыңылдап» сипатталады.
«Төрт сағатта» өлеңінде Харди «алға-артқа/Шалғының қайрау дыбысы асығыс» деп жазған.
Мючелни шабындығы — English Heritage 2023 жылы Король Чарльздің таққа отыруына орай жасауға және жақсартуға уәде берген 100 шабындықтың бірі.
Слэйд Мючелнидің пилоттық алаң екенін, бірақ еріктілердің өз дағдыларын пайдалану үшін English Heritage ұйымының басқа да нысандарына баруы көзделгенін айтты. «Біз бұл жолдың басында тұрмыз, бірақ бұған қатты қуаныштымыз», — деді ол.