Еуропалық одақ шекараны басқару жүйесіндегі кешігулерге байланысты IBM компаниясына және тағы екі еуропалық фирмаға қарсы сот ісін қозғады. Бұл туралы одақтың ішкі құжатына сілтеме жасай отырып, infohub.kz сайты хабарлайды.
ЕО-ның ақпараттық технологиялар агенттігі — EU-Lisa — былтыр IBM-ге, француздық Atos IT компаниясына және итальяндық қорғаныс мердігері Leonardo-ға қарсы талап қойған. Бұл үш компания 2025 жылдың қазанында іске қосылған ЕО-ның кіру/шығу жүйесін енгізу мен оған қызмет көрсету жөніндегі консорциумның мүшелері.
Жүйені іске қосу барысында елеулі қиындықтар туындады: жаңа технология мен шекарадағы қызметкерлердің жетіспеушілігінен болған кешігулер салдарынан кейбір жолаушылар қарбалас уақытта ұшақтарынан қалып қойды.
Агенттіктің компанияларды сотқа беру туралы шешімі оның соңғы жылдық есебінде жарияланды. Онда «мердігер консорциум кіру/шығу жүйесін тапсыруды кешіктіргеннен кейін агенттік өзінің қаржылық мүддесін қорғау үшін қолда бар шарттық және құқықтық шараларды іске қосты» деп көрсетілген.
EU-Lisa 2025 жылдың 22 желтоқсанында штаб-пәтері орналасқан Эстония сотына талап бергенін мәлімдеді. Агенттіктен түсініктеме сұралды.
Жүйе іске қосылғаннан бері түрлі ақауларға тап болды. Әуежайлар кіру/шығу жүйесінің терминалдарының дұрыс жұмыс істемеуіне және жүйенің жиі істен шығуына шағымданды. Бұл қарбалас кезеңдерде кезектің үш сағатқа созылуына әкеп соқты.
Сот ісі туралы алғаш Financial Times жазды. Басылым агенттіктің сөзін келтіре отырып, оның заңды іске қатысты түсініктеме бере алмайтынын, бірақ бұл жағдайдың «бүкіл Еуропада толық жұмыс істеп тұрған кіру/шығу жүйесінің жұмысына әсері жоқ» екенін атап өтті.
Еуропалық комиссия іске тарап емес екенін мәлімдеді. Сонымен қатар ол істің «жүйені әзірлеу кезіндегі кіру/шығу жүйесін тапсырудағы кешігулерге» қатысты екенін және «жүйенің жұмысына байланысты еместігін» атап өтті.
Жүйе ЕО-ның визасыз аймағынан тыс жерлерден келетін жолаушыларға қатысты қауіпсіздік тексерулерін күшейтті. Саяхатшылардың Шенген аймағына кіруіне рұқсат берілмес бұрын олардың бет-әлпеті суретке түсіріліп, саусақ іздері сканерленуі тиіс. Шенген аймағына 27 ЕО мүшесінің 25-і, сондай-ақ Исландия, Лихтенштейн, Норвегия және Швейцария кіреді.
Тексерулер 29 Шенген елінің, Ирландияның немесе Кипрдің азаматтары болып табылмайтын адамдарға қолданылады.
Жүйені ЕО-ның әділет және қауіпсіздік саласындағы ауқымды ақпараттық технологиялар жүйелері жөніндегі агенттігі — EU-Lisa басқарады.
The Guardian басылымы IBM, Leonardo және Atos компанияларынан түсініктеме сұрады.