900-ден астам академик Ұлыбритания үкіметінің климат зерттеушісі Андреас Мальмді елге кіргізбеу туралы шешіміне қарсылық білдіріп, бұл қадамды «академиялық еркіндік пен сөз бостандығын өрескел бұзу» деп бағалады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
«Құбырды қалай жаруға болады» кітабының авторы әрі жетекші климатолог Мальмге өткен аптада Ішкі істер министрлігі елге кіруге рұқсат бермеген. Оған «оның Ұлыбританияда болуы қоғамдық игілікке сай деп саналмауы мүмкін» деген түсініктеме берілген.
Ол сәрсенбі күні академиялық конференцияға қатысып, Би-би-си арнасына сұхбат беруі, сондай-ақ тыйым салынған «Палестина әрекеті» ұйымының негізін қалаушылардың бірі Худа Амморимен бірге Tribune басылымы ұйымдастырған қоғамдық пікірталасқа қатысуы тиіс еді.
Жүздеген академик ашық хатқа қол қойып, бұл шешімге алаңдаушылық білдіріп, үкіметті оны кері қайтаруға шақырды.
«Ғалымдардың сапар шегу, ой алмасу және қоғамдық пікірталасқа қатысу мүмкіндігі – оның ішінде саяси тұрғыдан даулы мәселелер бойынша да – еркін және демократиялық қоғамның іргетасы», – делінген хатта. «Ғалымдарды саяси көзқарастары немесе талқылайтын тақырыптары үшін шеттету қауіпті прецедент құрып, академиялық және қоғамдық дискурсқа кері әсер ету қаупін тудырады».
Швециядағы Лунд университетінің доценті әрі халықаралық деңгейде танылған климатолог Мальм Ұлыбританияның иммиграция органдары оның электрондық сапар рұқсатының (ETA) не себепті жойылғанын түсіндірмей, «қараңғыда қалдырғанын» айтты. Алайда ол мұның себебі «Палестина әрекеті» өкілі Амморимен бір панельге шығу жоспары болуы мүмкін деп болжайды.
Осы аптаның басында Би-би-си арнасына сөйлеген ол: «Лондонда сәрсенбі кешке Худа Амморимен бірге панельде сөз сөйлеуімнен басқа ешқандай түсініктеме көрмеймін. Бұл мені қалайша террорист немесе терроризмге қатысы бар адам етіп, Ұлыбританияға кіруіме тыйым салдырады? Бұл – нағыз жанжал», – деді.
Оның пікірінше, бұл қадам «үлкен үрдістің өте шағын бөлігі ғана: Палестина қозғалысына, климат қозғалысына және осы әлемді басқарып отырған қиратушы күштерге қарсы шыққандарға бағытталған авторитаризмге қарай жылжу».
Ішкі істер министрлігінің өкілі: «Электрондық сапар рұқсатын жою немесе бермеу әртүрлі себептермен болуы мүмкін, оның ішінде адамның қоғамдық қауіпсіздікке қауіп төндіреді деген күдік немесе экстремизм таратуға ұмтылады деген алаңдаушылық бар болса. Бұл – Ұлыбританияға келуге толық тыйым емес. Осы жағдайға тап болғандар визаға өтініш бере алады, бұл жағдайларды қосымша қарауға және елге кіруге жарамдылығын бағалауға мүмкіндік береді», – деді.
Хатқа әзірге 250-ден астам академиялық мекемеден, оның ішінде әлемнің жетекші университеттерінен 1 400-ден астам адам қол қойды.
Хатты бастамашылардың бірі, Лондон экономика мектебінің ассистент-профессоры Фабиан Дабландер бұл сандар академиялық қауымдастықтың сезімін айқын көрсететінін атап өтті.
«Хат тез арада жүздеген қолтаңба жинады, бұл академиялық қауымдастықтың бұл шешімнің академиялық еркіндікке және Ұлыбританияның ашық интеллектуалдық пікірталас орны ретіндегі беделіне төндіретін қауіпке деген терең алаңдаушылығын көрсетеді», – деді ол.