Төрт баланың анасы Мәлак әл-Занин отбасымен бірге Газадағы шатырда тұрады. Көршілес асханадан алған күрішті тамақтанған соң, қалғанын сақтап қалу — оның басты қам-қарекеті. Себебі тоңазытқыш жоқ, ал шатыр іші ыстықтан пешке айналған. «Балалар тағы аш болады, бірақ тамақ бүлініп үлгереді»,— дейді ол. Мәлак тоңазытқышты үстел ретінде пайдаланып, үй-жай заттарын сақтайды. Бұл — Газадағы соғыстан зардап шеккен мыңдаған отбасының күнделікті өмірінің бір көрінісі. Бұл туралы infohub.kz сайты хабарлайды.
Біріккен Ұлттар Ұйымының гуманитарлық істерді үйлестіру басқармасы (OCHA) дизель жетіспеушілігіне байланысты Газада азық-түліктің бүліну және тамақтан улану қаупі артып келе жатқанын ескертеді. 2026 жылдың маусымында Газаға бар-жоғы 1 миллион литр дизель кірді, бұл қажетті мөлшерден әлдеқайда аз. Электр жарығының тұрақты үзілуі тоңазытқыштарды пайдалануды мүмкін етпейді.
Мәлак сияқты көптеген аналар тамақ табумен қатар, оны сақтау үшін де күресуге мәжбүр. «Балаларымызға тамақ әрең табамыз, ал оның бүлінуін көру қандай қиын»,— дейді ол. Ыстықтан басқа, лас лагерьлерде шыбын-шіркей мен кеміргіштер де тамақты бүлдіреді. Мәлак кейде бір-екі шекелге су салқындатып алады, бірақ көбінесе күнге қызған судан басқа ештеңе жоқ.
43 жастағы Мәнал Хамад үшін бір стакан суық су — арман. Қант диабеті мен жүрек ауруына шалдыққан ол дәрілерін тоңазытқышта сақтауға мәжбүр. Кейде тоңазытқышы бар адамдардан көмек сұрайды, бірақ бұл да жиі сәтсіз аяқталады. Бірде 10 шекел төлеп сақтатқан ет бүлініп кеткен. Оның балалары суық жеміс пен шырын іше алмайды; су шелегіне салып салқынданады.
Газа қаласының Зейтун ауданындағы Нидаль Рафих тоңазытқышты консервілер мен жеке заттарды сақтайтын шкаф ретінде пайдаланады. «Бұрын қажет болған нәрселер қазір қосымша ақы төлейтін заттарға айналды»,— дейді ол. Израиль қоршауына байланысты тауарлар мен энергия тапшылығы өршіп, инфляция күшейген. Нидаль мен оның әйелі тамақты ысырап етпеу үшін бір-ақ реттік тамақ пісіреді.
Орталық Газадағы лагерьде 34 жастағы Мұхаммед әл-Занин кішкентай мұздатқышты телефон зарядтау және салқын сусындар сату бизнесіне айналдырған. Ол дизель генераторын пайдаланады, бірақ шығындар өте жоғары: мұздатқышты жүргізу айына 488 доллар, ал электр қуаты киловат үшін 11,39 доллар. Соған қарамастан, халықтың сұранысы зор. Мұхаммед бір күні саңырау адамның бір мангоны салқындатуын өтініп келгенін еске алады: «Бір мангоны салқындатуға келу — біздің өміріміздің қандай деңгейге жеткенін көрсетеді. Бұрын ешкім телефон зарядтау немесе су салқындату үшін біреуге жүгінбейтін. Қазір бұл сән-салтанатқа айналды».