Газаны қалпына келтіру бағасы соңғы жиырма жылдағы Газадағы барлық қалпына келтіру жұмыстарының құнынан жеті есе артық болады, деп хабарлайды infohub.kz сайты. Оксфамның жаңа бірлескен баяндамасына сәйкес, екі жылдан астам соғыс салдарынан кемінде 73 000 палестиндік қаза тауып, 173 000 адам жарақат алып, 1,9 миллион адам үйлерінен айырылды. Газа секторын қалпына келтіру үшін шамамен 71,4 миллиард доллар қажет, деп сәуір айында БҰҰ, Еуропа Одағы және Дүниежүзілік банк жариялаған залал мен қажеттіліктерді жедел бағалауда көрсетілген.
Адам дамуы 77 жылға кері кеткен, дейді Оксфам, Палестина экономикалық саясат зерттеу институты (ПЭСЗИ) және Палестина сауда орталығы бірігіп әзірлеген баяндамада. Баяндама авторы Газаны қалпына келтіру палестиндіктердің тікелей қатысуынсыз мүмкін емес деп есептейді. «Қалпына келтіру тек гуманитарлық міндет емес, ол саяси міндет. Шетел астаналарында әзірленген жоспар, қаншама қаржыландырылғанымен, тек беткі ғана жұмыс болады – бұл палестин жері мен өмірін бақылаудың тағы бір түрі. Біздің Газадағы консультацияларымыз бір анық хабарды жеткізді: біздің болашағымыз туралы бізсіз ештеңе болмас еді», — деді ПЭСЗИ аға зерттеушісі Мисьеф Жәмил.
Баяндамада қирау ауқымы көрсетілген: 371 888 үй қирап немесе зақымдалған, 66 миллион тонна қоқыс — бұл Гизедегі 11 пирамиданың салмағына тең. 50 000-нан астам адам ұзақ мерзімді оңалтуды қажет етеді, мүгедектердің 83 пайызы көмекші құралдарын тастап кеткен. 58 000-нан астам бала ата-анасының біреуінен немесе екеуінен айырылған, ауруханалардың 55 пайызы жұмыс істемейді, мектеп ғимараттарының 93 пайызы зақымдалған немесе қираған.
Қалпына келтіру басталмас бұрын 66 миллион тонна қоқысты тазалау қажет. Үйінділер бүкіл аудандарды жүріп өтуге жарамсыз етіп тастаған, әсіресе мүгедектер үшін. Қоқыс жарылмаған бомбалар мен снарядтарды қамтуы мүмкін, бұл қауіпсіздікке қатер төндіреді. Сондай-ақ, 8 000-нан 11 000-ға дейін палестиндік қоқыс астында қалған деп есептеледі; олардың сүйектерін қайтару және қадірменмен анықтау қажет.
Баяндама бес жылдық жоспарды ұсынады, оның төрт кезеңі бар. Бірінші кезең — төтенше көмек және тұрақтандыру (шамамен 10 млрд доллар): гуманитарлық қолжетімділікті қамтамасыз ету, отын, су, денсаулық сақтау, баспана және байланыс жүйелерін қалпына келтіру, қоқысты тазалау және адам сүйектерін табу. Екінші кезең — ерте қалпына келтіру (шамамен 15 млрд доллар): зақымдалған үйлер, емханалар, мектептер, су, санитария және жолдарды жөндеу, банк жүйесі мен нарықты қалпына келтіру. Үшінші кезең — орта мерзімді қалпына келтіру (шамамен 25 млрд доллар): ірі тұрғын үй құрылысы, мектептер, ауруханалар, энергетика және көлік жүйелерін салу. Төртінші кезең — ұзақ мерзімді даму (шамамен 20 млрд доллар): сауданы нығайту және қалпына келтіруді сыртқы бақылаудан палестиндіктердің қолына өткізу.