Иран АҚШ-тың алты күндік соққысынан кейін Орта Шығыстағы АҚШ нысандарына жаңа шабуылдар жасады, бұл қатарына Сириядағы алғашқы тікелей шабуыл да кірді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Өткен айда қол жеткізілген бітім күнделікті шабуылдар мен қарсы шабуылдарға ұласып, Һормұз бұғазындағы маңызды тасымалды тоқтатты және ақпан айында АҚШ пен Израиль бастаған соғыстың жаһандық экономикаға әсері туралы инвесторлардың алаңдаушылығын тудырды.
АҚШ әскери күштері Иранның әскери мүмкіндіктерін әрі қарай әлсірету үшін тағы бір түнгі соққы жасағанын, оның ішінде Кешм аралы мен Иранның ең ірі порты орналасқан Бендер-Аббас маңындағы, сондай-ақ маңызды әскери-теңіз және Ислам революциясы сақшылары корпусы нысандарына соққылар жасалғанын хабарлады.
«АҚШ күштері, соның ішінде жойғыш ұшақтар, әуе ұшқышсыз аппараттары мен әскери кемелері ондаған ирандық әскери нысандарды, мысалы жағалаудағы бақылау және әуе қорғанысы нүктелерін, әскери логистика инфрақұрылымын және теңіз мүмкіндіктерін дәлдікпен атқылады», — делінген АҚШ Орталық қолбасшылығының мәлімдемесінде.
Иранның Сирияға алғашқы шабуылы
Иранның жартылай ресми «Тасним» агенттігінің хабарлауынша, Чебеһар портты қаласының маңындағы Пасабандар ауданына жасалған АҚШ соққысынан бір азамат қаза тапты. Иран көршілес мемлекеттердегі АҚШ әскери базаларына, соның ішінде Иорданиядағы әуе базасына зымырандар мен ұшқышсыз ұшақтар атқылады. Жұма күні таңертең Иран әскери күштері Бахрейн мен Кувейттегі АҚШ нысандарына шабуыл жасағанын хабарлады. Қатар астанасы Доһада бірнеше жарылыс дауысы естілген, куәгердің айтуынша, Ішкі істер министрлігі бір бала сынықтардан жараланғанын хабарлады.
Иран БАҚ-тың хабарлауынша, АҚШ соққыларының соңғы толқынында бес көпір, сондай-ақ жағалаудағы Бендер-Хәмірдегі теміржол вокзалы мен оңтүстік-шығыс Ирандағы Ираншаһр әуежайы зақымданды. Иранның мемлекеттік ақпарат агенттігі ИРНА-ның хабарлауынша, Бендер-Хәмірдегі көпірлерге жасалған АҚШ шабуылдарынан жеті адам қаза тапты. Иранның мемлекеттік БАҚ-ы Ислам революциясы сақшылары корпусы Ираншаһрдағы ирандық сарбаздардың өлтірілуіне жауап ретінде Сириядағы әт-Танфтағы АҚШ арнайы операциялар командалық орталығына шабуыл жасағанын хабарлады. Рейтер бұл хабарларды дереу растай алмады.
Бұл Иранның Сирияға жасаған алғашқы тікелей шабуылы болып отыр. Сирия көршілес елдерді қамтыған қақтығысқа тартылудан аулақ болуға тырысты. Ливанда Иран қолдаған «Хезболла» жауынгерлері израильдік күштермен соғысты, ал Иракта Иран қолдаған қарулы топтар ұшқышсыз ұшақтар мен зымыран шабуылдарын жасады.
Иранның Ислам революциясы сақшылары корпусы Саламех тастарындағы әскери-теңіз радиолокациялық жүйесі мен Оманның Ғаннам ауданындағы АҚШ әуе бақылау радарын нысанаға алып, жойғанын хабарлады, деп мәлімдеді ирандық мемлекеттік БАҚ.
Һормұз бұғазындағы тасымал тағы тоқтатылды
Шабуылдардың күшеюі мұнай мен газдың әлемдегі ең маңызды тасымал жолы болып табылатын Һормұз бұғазындағы қозғалысты тағы да тоқтатты, бұл мұнай бағасын көтеріп, инфляцияға әсер етуі мүмкін деген алаңдаушылық тудырды. Теһран бұғазды қайта қоршауға кірісті, ал Вашингтон сәрсенбіден бастап Иран порттарын қайта бұғаттады. Дереккөздердің хабарлауынша, Иран Йемендегі хусит одақтастарына Қызыл теңіздің сағасындағы Баб-әл-Мандеб бұғазын жабуға итермелеуі мүмкін, егер Вашингтон Иран инфрақұрылымына шабуыл жасаса. Иран өткен аптада бұғаздағы дәліз арқылы өтіп бара жатқан кемелерге шабуыл жасады.
Ақ үйдің баспасөз хатшысы Каролин Левит бейсенбі күнгі брифингте президент Дональд Трамптың «бұғаздағы белсенді терроризм әрекеттеріне отырып, Иранның салдарын көруін қамтамасыз етпестен қарап отырмайтынын» айтты. Бірақ ол президенттің «бір уақытта дипломатияға әрқашан ашық екенін» қосты. Ирандық дереккөздер Теһранның мақсаты бұғаздағы өз билігін орнату екенін, бірақ Теһран маусым айындағы өзара түсіністік туралы меморандумды бұзатын эскалацияны қаламайтынын айтты, өйткені Теһран оны әлі де өзі іздеген нәрсенің көпшілігін берді деп санайды.
«Сіз осылай өмір сүре алмайсыз»
Иранда қайта жаңғырған бомбалау тұрғындарды абыржытты. «Соғыс қайта басталады деген қорқынышпен өмір сүру өте шаршатады. Сіз осылай өмір сүре алмайсыз... Жеке мен дипломатияның жеңуін қалаймын», — деді Теһраннан 46 жастағы мемлекеттік қызметкер Мәһлеға, қауіпсіздік себептерімен тегін атамауын өтінді.
Иран Һормұз бұғазын пайдаланатын барлық кемелердің өз жағалауына жақын арна арқылы жүзуін талап етеді және өткен айдағы меморандумда белгіленген 60 күндік келіссөз кезеңінің соңында өту ақысын алуды көздейді. Вашингтон кемелерді оңтүстіктегі Оман жағалауы бойындағы балама жолды пайдалануға шақырған. АҚШ күштері әуе соққылары Иранның бұғазды бақылау мүмкіндігін жою үшін жағалаудағы әскери нысандарды нысанаға алғанын айтты. Иран Әскерінің өкілі бригада генералы Мұхаммед Акраминия бейсенбіде бұл нәтиже бермейтінін, өйткені Иран бұғазға өз территориясының кез келген жерінен соққы бере алатынын айтты.
Трамп Иранның негізгі мұнай экспорттау терминалы орналасқан Харг аралын басып алуды қоса, құрлықтағы күштерді пайдалану мүмкіндігін жоққа шығарған жоқ. Ол Теһран келіссөздерді қайта бастамаса, келесі аптада Иранның электр стансалары мен көпірлеріне шабуыл жасайтынын бірнеше рет ескертті.