Венеция кинофестивалінде «Үздік дебютант» жүлдесін алған ирандық актриса Лала Марзбан сыйлықты тапсыру кезінде Ирандағы әйелдердің ауыр жағдайын айтқаны үшін ел билігі мен мемлекеттік бұқаралық ақпарат құралдарының қатты сынына ұшырады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Лала Марзбан өткен сенбіде Мохсен Гараейдің «Құлаған үй» фильміндегі рөлі үшін Orizzonti бағдарламасының «Үздік актриса» жүлдесін алды. Бұл фильм отбасының әкесі тарапынан өз үйлерінде қамауға алынған үш ұрпақ әйел туралы баяндайды.
Марапаттау рәсімінде Марзбан жүлдесін «бостандықтың ең кішкентай өлшемі үшін де ең жоғары баға төлеген елімнің әйелдеріне» арнады. Парсы тілінде сөйлеген ол ирандықтар өмірлерінің ең қиын күндерін бастан кешіріп жатқанын, бірақ үміттерін жоғалтпау керектігін қосты.
Бейсенбіде Иранның рухани көсемі тағайындайтын консерваторлар басым Мәдени революция жоғарғы кеңесі Марзбанның сөзін «Иранның мақтанышты қоғамы туралы біржақты баяндау» деп айыптаған мәлімдеме жасады.
Мәлімдемеде тек «Венеция кинофестивалінде айтылған соңғы мәлімдемелер мен мінез-құлыққа» сілтеме жасалып, ирандық әйелдерді «батыс орталықтары қалайтын стереотиптерге» телу «өнердің ағартушылық миссиясы мен әлеуметтік жауапкершілігіне сай келмейді» делінген.
Бұл мәлімдеме Иранның мемлекеттік бұқаралық ақпарат құралдарындағы ұқсас сындардан кейін жасалды. Олардың кейбіреуі актрисаны режим тарапынан тәртіптік жазаға тартуға шақырды.
Иран ислам республикасының телерадио хабарларын тарату ұйымымен (IRIB) байланысты журналист және жүргізуші Зәхра Чекмағи Марзбанды «екіжүзді, [...] өзімшіл, екіжүзді, жексұрын және бақытсыз» деп атады. Ал IRIB-пен байланысты тағы бір медиа тұлғасы, актриса Жила Садеғи Марзбанды сөзін 28 ақпанда Минабтағы бастауыш мектепке АҚШ-тың зымыран соққысынан қаза тапқан балаларға арнамағаны үшін сынға алды.
Мемлекеттік IRIB телеарнасында Құран маманы актрисаны «жау тарапынан алданып қалды» деп айыптап, үкіметті оған Иранда жұмыс істеуге рұқсат бермеуге шақырды. Тағы бір ақпарат агенттігі — Student News Network (SNN) — мәдениет министрлігіне Марзбанды елге кіргізбеуге үндеді.
Иранның Гараейдің фильмі мен Марзбанның сөзіне реакциясы биыл Лидо фестивалінде тұсаукесері өткен тағы бір фильмге — Guardian продюсерлік еткен, Израильдің Газадағы бейбіт тұрғындарды жаппай өлтіруі туралы NAZA деректі фильміне қарсы қысымға ұқсайды.
Премьер-министр Биньямин Нетаньяху осы аптада Израильге «израильдік сарбаздарды қаралайтын» адамдардан азаматтығын айыруға мүмкіндік беретін жаңа заңдар қабылдауды көздеп отырғанын мәлімдеді. Бұл NAZA режиссерлері Ювал Абрахам мен Рахель Сзорға қарсы науқанды күшейте түсті.
Гараейдің «Құлаған үйі» Ирандағы дәстүрлі патриархалды отбасы құрылымдарының күйреуін және ерлердің оларды күшпен ұстап тұру әрекеттерін көрсетеді. Марзбан жиырма жастағы Энсиді сомдайды. Ол отбасына елден кетіп, Түркияда модельдік мансап құру жоспарын айтады. Әкесі Рашид (Фархад Аслани) өз билігін растау үшін Энси мен үйдегі басқа әйелдерді бөлмелеріне қамайды.
«Құлаған үйдің» Венециядағы тұсаукесерінен кейін Марзбан фильмнің Иранда қалай қабылданатыны туралы сұраққа былай жауап берді: «Бұл сұрақ мен үшін актриса ретінде де, Ирандағы барлық басқа әйелдер үшін де өте маңызды. Олар дәрігер, суретші болсын, әйелдер атқара алатын кез келген кәсіп болсын, біз мақсатымызға қарай бір-ақ қадам жасай аламыз».
«Мен өз үлесімді қостым. Кішкене болса да үлес қостым. Көптеген адамдар ортақ мақсатымызға қарай кішкене қадамдар жасай алады деп шын жүректен үміттенемін», — деді ол.