Ұлыбритания жаңа премьер-министрі Энди Бернхем Иран соғысының әсерінен күзгі бюджетте «өте қиын ымыраға келуге» мәжбүр болуы мүмкін, деп хабарлайды infohub.kz сайты. Атақты сараптама орталығы – Ұлттық экономикалық және әлеуметтік зерттеулер институты (NIЭSR) премьерге «қиын мұра» қалғанын ескертті. Оның айтуынша, мемлекеттік қызметтерді жаңғырту жоспарларына бағаның тұрақты өсуі қатты қысым көрсетеді.
Мұнай бағасы қысқа уақыт бірлігінде бір баррель үшін 100 доллардан асып, Хормуз бұғазы наурыздан бері толығымен жабылды. Сарапшылардың болжамы бойынша, алдағы жеті айда инфляция 3,8 пайызға жетеді. Бұл қаржы министрі Джон Хилиді онжылдықтың соңына қарай қызметтер мен нақты әл-ауқат төлемдерін сақтап қалу үшін қосымша 24 миллиард фунт табуға мәжбүр етеді. Институт бюджеттегі қаржылық қорытынды болжамын 7 миллиардтан 3 миллиардқа дейін төмендетті. Үкіметтің тәуелсіз болжаушысы – Бюджеттік жауапкершілік басқармасы наурызда Қазынашылықта 22 миллиард фунт бос қор барын мәлімдеген еді.
NIЭSR Таяу Шығыс қақтығысының Ұлыбританияға тигізген шығынын атап, биыл және 2027 жылы экономикалық өсудің баяулайтынын айтты. Мұнай бағасы мен соғысқа байланысты белгісіздік салдарынан 2027 жылы өсім 1,1 пайызға ғана жетеді. Институт директоры Дэвид Айкман Бернхемнің «инфляция әсерінен тозған қаржыны» мұра етіп алғанын, G7 елдері арасында ең жоғары қарыз алу құнымен бетпе-бет келгенін айтты. Ол жаңа бастамаларды қарыз есебінен қаржыландыруды қателік деп санайды. «Қорғаныс немесе үй шаруашылығын қолдау жөніндегі жаңа міндеттемелер салық немесе басқа жинақтар есебінен өтелуі керек, қарыз емес», – деді ол.
Бернхем премьер-министр болғаннан бері бірнеше бастама жариялады, оның ішінде ересектерге әлеуметтік көмек көрсетуді жақсарту және 1 миллион NEET (оқымайтын, жұмыс істемейтін, дайындалмайтын) жастарға қолдау көрсету бар. NIЭSR үкіметтің жалпы қарызы 3 триллион фунтқа жеткенін, бұл жылдық ұлттық табыстың 95 пайызын құрайтынын ескертті. Институттың макроэкономикалық болжау бөлімінің басшысы Стивен Миллард Ұлыбритания экономикасы осы жылдың бірінші жартысында «таңқаларлықтай төзімді» болғанымен, «баяулау әлі алда» екенін айтты. Ол тіпті Таяу Шығыста бейбітшілік қалпына келсе де, инфляция көтеріледі, ал қаржы министрі саясатты қаржыландыру жолында қиын шешімдер қабылдауы керек деп есептейді. Миллард жер салығын енгізу, салықтық жеңілдіктерді қысқарту және байлар мен компаниялардың салық төлеуден жалтаруына қарсы күресті ұсынды. NIЭSR болжамы бойынша, инфляция 2026 жылы орта есеппен 3,1 пайызды құрап, 2027 жылғы ақпанда 3,8 пайызға жетеді, содан кейін 2029 жылдың басында ғана Англия банкінің 2 пайыздық мақсатына қайта оралады.