17 шілдеде Израиль парламенті өзін таратып, 27 қазанға сайлау күнін белгілегеннен кейін бірнеше сағат өткен соң израильдік ұшқышсыз аппарат Нусейрат босқындар лагеріндегі Ахмед Ясин мешітінің жанында жерлеу шеруіне соққы беріп, бірнеше сағат бұрын өлтірілген адамды жерлеп жатқан кемінде сегіз аза тұтушыны өлтірді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
БҰҰ-ның адам құқықтары жөніндегі басқармасы 13-20 шілде аралығында израильдік шабуылдар кемінде 57 палестиналықты, оның ішінде алты бала мен сегіз әйелді өлтіргенін, бұл үлгі «Газадағы халықаралық гуманитарлық құқықтың, соғыс қылмыстарының және басқа да ықтимал қатыгездік қылмыстардың үздіксіз бұзылуына алаңдаушылық тудырады» деп ескертті.
Сол аптада Израиль әскері күнделікті өлтірулер жүргізді, министрлер парламент тарағанға дейін заңдар қабылдауға асықты, Азаматтық әкімшілік бұзу және жерді иемдену туралы бұйрықтар шығарды, ал қоныстанушылар палестиналықтарға ешқандай жауапкершіліксіз шабуыл жасады. Осының бәрі сайлауға дейінгі бірнеше айдың зорлық-зомбылық пен жерден айырудан тұратынын көрсетеді.
Газадағы жаппай құрбандық аптасы
Нусейраттағы жерлеу соққысынан басқа, аптадағы Газадағы шығын үйлер мен ығыстырылған отбасыларға жасалған әуе шабуылдарын қамтыды. 15 шілдеде израильдік тікұшақ шабуылы Дейр әл-Балахта Омар Сами Әбу Кассем, оның әйелі Асма Ғази және алты жасар қызы Хабибаны өлтірді; үш жасар ұлы ғана аман қалды. 18 шілдеде израильдік әскери ұшақ Газа қаласындағы Насср ауданындағы тұрғын үйге ескертусіз соққы беріп, Адхам Насман, оның әйелі Марва және олардың үш баласын өлтірді; үшінші бала үйде болмағандықтан аман қалды. Израиль Насманды Хамас командирі деп мәлімдеді – топ бұл туралы растау әлі берген жоқ. Бір күннен кейін Рида Әбу Аср Зейтунда израильдік артиллериялық атқылаудан қаза тапты, бұл сол күні танктер Даула торабына қарай жылжыған кезде ауданда өлтірілген бірнеше адамның бірі, деп хабарлады Вафа агенттігі.
Израильдік соққылар 14 шілдеде бекетке жасалған шабуылда Жабалия полиция бекетінің директорын қосқанда жеті полиция қызметкерін өлтірді, сондай-ақ апта бойы әл-Мауасидегі ығыстырылған отбасыларды паналатқан шатырларға қайта-қайта соққы берді, деп хабарлады Вафа. Содан кейін 21 шілдеде түнгі израильдік әуе шабуылы Газа қаласында ұйықтап жатқан Фираc әл-Масри, оның әйелі Салсабил және олардың төрт баласын өлтірді, деп хабарлады медициналық мекемелер. Осы жаппай құрбандық шабуылдары арасында Израиль қорғаныс министрі Исраэль Кац 14-арнаға берген сұхбатында Солтүстік Газада аралап жүріп, қираған көріністерден қанағат сезінетінін, бұл әдейі израильдік саясаттың нәтижесі екенін айтты. Ол Израиль Солтүстік Газада үш әскери үлгідегі қоныс бекетін құруды зерттеп жатқанын қосты.
Кацтың мәлімдемелері «Нахала» қоныстанушылар қозғалысының жексенбіде Газа шекара қоршауына жасаған маршымен тұспа-тұс келді, онда оңшыл израильдіктер – Ұлттық қауіпсіздік министрі Итамар Бен-Гвир мен Қаржы министрі Бецалел Смотрич қоса, оннан астам министр мен заң шығарушы және премьер-министр Беньямин Нетаньяхудың «Ликуд» партиясы қолдаған – Газа ішінде қоныстарды қайта құруды талап етті.
Қоршаудың екінші жағында Израиль бақылауындағы «Сары сызық» батысқа қарай кеңейе берді, әл-Қарара маңына жаңа блоктар қойылып, Дейр әл-Балахтан шығысқа қарай Әбу Мири айналма жолына жетті, бұл жергілікті дереккөздер бойынша жүздеген отбасын Израильдің ілгерілеуінен қашуға мәжбүр етті. Осы жағдайларда Газадағы гуманитарлық ахуал БҰҰ-ның гуманитарлық істерді үйлестіру басқармасының (OCHA) 16 шілдедегі есебінде көрсетілгендей нашарлауды жалғастыруда. Газадағы үй шаруашылықтарының 63 пайызы күніне алты литрден аз ауыз су алады, ал 60 пайызы ағынды судың он метрінде тұрады.
Израильдік қоныстанушылар жолдары ашылады – палестиналық қақпалар жабылады
Газадағы шиеленістің күшеюі Батыс жағалауда «жердегі фактілерді» құру науқанымен қатар жүрді. Өткен аптада Израиль қауіпсіздік кабинеті 34 жаңа заңсыз қоныс құруға 1,3 миллиард шекель (426,3 миллион доллар) бөлді. 15 шілдеде ол қоныстанушылар жолдарының инфрақұрылымына қосымша 1,075 миллиард шекель (352,5 миллион доллар) бөлді, деп хабарлады Вафа, бұл Батыс жағалаудың шалғай аудандарына жететін жаңа қоныстар мен бекеттердің көпшілігін қолдайды. Смотрич бұл шешімді «қоныс және қауіпсіздік революциясы» деп атады, ол 100-ден астам қоныс пен 160 ауылшаруашылық және малшылық бекеттерін құруды көздейді. Бұл қаржыландыру аясы аптадағы бұзу жұмыстарының толқынына контекст берді, оның мақсаты рұқсат құжаттарын орындатудан гөрі көбейіп келе жатқан қоныс инфрақұрылымы науқанына жер тазартуға ауысқан. Израильдің «Қызыл жіп» бөгет жобасы Солтүстік Иордан аңғарында палестиналық су инфрақұрылымын жүйелі түрде жоюмен жалғасты, израильдік күштер мен қоныстанушылар Атуф маңындағы үш артезиан ұңғымасын қиратып, сорғылар мен генераторларды тәркілеп, 4500 дунам (4,5 шаршы шақырым) ауылшаруашылық жерге қызмет ететін шамамен 800 метр құбырды үзді, деп хабарлады Атуф ауылдық кеңесі. Масафер Яттада Қорған және қоныстануға қарсы комиссия Ад-Дейрат және Ар Рифаийядағы бұзу және жұмысты тоқтату туралы бұйрықтардың толқынын 356-жол бойымен жоспарланған қоныс жолына байланыстырды, бұл жоба 700 балаға қызмет ететін бес жергілікті мектептің үшеуін, оның ішінде 8 шілдеде бұзу туралы сот шағымынан айырылған Ар Рифаийя мектебін қауіпке тігеді. Израиль билігі сондай-ақ Шығыс Иерусалимнің солтүстігіндегі Джабада жерді иемдену туралы әскери бұйрық шығарды, бұл палестиналық шенеуніктердің айтуынша, 60-жолды Наби Якуб қонысымен байланыстыратын тағы бір қоныс жолы – қоныс инфрақұрылымын жеңілдету үшін қолданылатын әскери иемдену бұйрықтарының соңғысы. Сол инфрақұрылымдық науқан Батыс жағалаудағы зорлық-зомбылық географиясын қалыптастыра берді, оның ішінде Рамалланың солтүстік-шығысындағы әл-Муғайирде 17 жастағы ұлттық жастар футболшысы Фади әл-Наасан 11 шілдедегі қоныстанушылар мен әскер рейдінде алған жарақаттарынан 18 шілдеде қаза тапты – бұл 2023 жылғы қазаннан бері әл-Муғайирде өлтірілген жетінші тұрғын, оның ішінде төрт кәмелетке толмаған. Израильдік белсенді Джонатан Поллак ондағы қайталанатын өлімдерді Шило блогын Иордан аңғарымен байланыстыратын қоныс дәлізін жасау науқанымен байланыстырды. Сол сияқты, Батыс жағалауда бірқатар тұтас қалалар әскери қақпалармен жабылды. Рамалланың солтүстігіндегі Синжил осы науқанның толық ауыртпалығын көтерді. Израиль күштері Синжилдің кіреберістерін топырақ үйінділері мен ауылшаруашылық жерлерін жұтып қойған тікенді сыммен жауып, содан кейін түнде қалаға шабуыл жасады, деп хабарлады Вафа мен жергілікті белсенді Айед Жафри. 16 шілдеде түнде 100-ден астам қарулы қоныстанушы қаланың шетіне шабуыл жасады; тұрғындар олармен жақын қашықтықта бетпе-бет келіп, оларды «барлық бағыттан» келген оқ астында қашуға мәжбүр етті, деп сипаттады Жафри. Қоныстанушылар таң атқанда әскер қорғауымен егінді өртеу үшін қайтып келді. Сонымен қатар, Израиль күштері Бетлехемнің батыс кіреберісін әл-Шоулиде жаңа темір қақпамен жауып, Хусан, Баттир, Наххалин және Вади Фукинге жолды кесті; Атара және Айн Синия бекеттерін – соңғысы Рамалла тұрғындары үшін сенімді ашық жолдардың бірі – бір уақытта сағаттап жауып тастады; және Хевронның батысындағы Иднадағы үш жылдық қақпа жабылысын бетон блоктарымен күшейтті, деп хабарлады Вафа. Рамалланың шығысындағы Дейр Джарир 19 шілдеде түнде өзінің қатерлі рейдін көрді, үлкен әскери рейд шамамен 70 қойды ұрлау әрекетімен үйлесіп, 26 жастағы Ахмад Әбу Маху мен 53 жастағы Оде Фарахна екі ер адамды оқтан өлтірді; Поллак куәгерлердің сарбаздар немесе қоныстанушылар оқ атқаны туралы қарама-қайшы айғақтар бергенін айтты. Әскери эскортпен мал ұрлау бұл аптада жиі қайталанды, оның ішінде Хирбет Емнеизалда бір отбасынан 180-нен астам қойды тәркілеу және Вади әл-Рахимдегі табындарға қайта-қайта рейдтер жүргізу, бұл жергілікті белсенді Осама Махамрехтің сөзімен айтқанда, Масафер Яттадағы өмірдің күтілетін жағдайына айналды. Масафер Яттадағы әт-Тауаниде қоныстанушылар 18-19 шілдеде ауыл мешітін, бір шабуылдаушы «Мен үй қамауындамын» деп жазып қалдырған граффитимен, екі үй мен сүт өнімдері зауытын өртеп жіберді, деп хабарлады Махамрех, Мурад Самара және Вафа.
Негізгі сайлаушыларға арналған қызыл ет
Сонымен бірге, 20 шілдеде Хамас саяси бюросының басшысы етіп Халил әл-Хайяны сайлады, бұл Яхья Синвардың өлтірілуінен кейін екі жылдық ұжымдық басшылықты аяқтады. Израиль үкіметі тарағанға дейінгі соңғы сағаттарда Нетаньяхудың шығып бара жатқан коалициясы заңнамалық ағынды іске асырды, оның ішінде үкіметке тарату медиасын бақылауға беретін Байланыс заңы және ультраортодоксальды ер адамдарды әскерге шақырудан қорғайтын қорғаулар. Сол аптада министрлер Газаны қайта қоныстандыруды талап ететін белсенділерге қосылды, Қоршаған орта министрі Идит Силман Ніл қолтырауынын «бағылған» түр ретінде қайта жіктеді, бұл жабайы түрлерді коммерциялық мақсатта тұтқында өсіріп, басқаратын заңды санат. Бұл Бен-Гвирдің палестиналықтарды ұстау мекемелерін осы бауырымен жорғалаушылармен қоршау туралы ұсынысына заңды жол ашады – Кциот түрмесінен бастап, онда айып тағылмай ұсталған Газа дәрігерлері, басқалармен қатар, ұсталуда.