Соңғы бір айда Кенияның оңтүстігіндегі саябақ маңында 15 пілдің өлімі тіркелді. Кения жабайы табиғат қызметінің мәліметінше, бұл пілдердің жақын маңдағы қызанақ егістіктерінде қолданылатын пестицидтерден уланған болуы мүмкін. infohub.kz сайты хабарлайды.
Кения жабайы табиғат қызметінің бас директоры Ерустус Канганың Сайттизен ТВ-ге берген сұхбатында айтуынша, пілдердің мәйіттерінен алынған үлгілерді талдау барысында цианид іздері анықталған. Цианид – ауыл шаруашылығында жыртқыштарға қарсы у және зиянкестерге қарсы фумигант ретінде қолданылатын, сондай-ақ браконьерлер де пайдаланатын химиялық қосылыс. «Цианид – өте улы химикат. Егер пілдер цианидті жұтса, олар бір-екі күннен артық өмір сүре алмайды», – деді Канга.
Өлімдер Амбосели ұлттық саябағы маңындағы Кимиана қорығы мен Куку топтық ранчосы аумағында орын алған. Бұл аймақ 392 шаршы шақырымды қамтиды және көршілес қорықтармен бірге 1600-ден астам пілді мекендейді.
Кимиана қаласы – ірі қызанақ өндіруші, бұл жерде бұған дейін де Тамаққа жол бастамасы зерттеушілері егістіктерде цианид затының қолданылғанын хабарлаған.
Кения жабайы табиғат қызметінің ветеринария және ұстау қызметінің басшысы Айзек Леколул Сайттизен ТВ-ге берген сұхбатында Кимиана қорығында жүрген үйірдегі бір пілдің қарын мазмұнында «көптеген қызанақ» болғанын, бұл агрохимикаттармен улануды көрсететінін айтты.
Канга уланудың әсері кеңірек таралуы мүмкін екенін ескертті, өйткені мал да аймақтағы егістіктерден жей алады. «Бізде ешкілер мен сиырлар бар. Егер цианид шынымен жүйеде болса, онда біз үлкенірек әсерді көреміз», – деді ол.
Сейсенбіде Кения жабайы табиғат қызметі Амбоселидегі 24 маусым мен 24 шілде аралығындағы пілдердің өлімін тергеп жатқанын мәлімдеді. Қызмет 10 пілде өлім алдында ішкі салдану белгілері байқалғанын және алдын ала сынақтар ықтимал улы зат анықталғанын хабарлады.
Амбосели ұлттық саябағының айналасында жұмыс істейтін қорғау ұйымы Биг Лайф қорының бас директоры Бенсон Лейиан пілдердің өлімі алаңдатарлық жағдай екенін айтты. «Онжылдықтар бойы қоғамдық консервацияның арқасында Амбоселидегі пілдер популяциясы Африкадағы ең жақсы қорғалатындардың бірі, ал браконьерлік іс жүзінде жойылды. Қатты құрғақшылық кезеңдеріндегі шығындардан басқа, мұндай пілдердің жаппай қырылуын көрмегенбіз», – деді ол.
Халықаралық жануарлар әл-ауқаты қоры өлімді «терең алаңдатарлық» деп сипаттап, бұл оқиға «ғылымға, мониторингке және бірлескен консервациялық күш-жігерге инвестиция салуды жалғастырудың маңыздылығын көрсететінін» атап өтті. «Әрбір жоғалған піл – тек түр үшін ғана емес, олар қолдайтын экожүйелердің денсаулығы үшін және олармен бірге өмір сүретін қауымдастықтар үшін де маңызды», – делінген мәлімдемеде.
Кениядағы фермерлер мен малшылар бұрын да дақылдары мен малын жеген диких жануарларды улап келген. Зимбабведе браконьерлер суаттар мен тұзды жалауларға химиялық қосылыс қосып, ондаған пілді өлтірген.
Амбосели экожүйесі туризмнен түсетін табыстың негізгі көзі, алайда соңғы айларда жергілікті көшбасшылар саябақты басқару мен пайдалануды Қажиадо округінің үкіметіне беруді талап етіп, шиеленіс өршіген. Осы айдың басында сот округ үкіметінің саябақты өз қарауына алуын тоқтатты.