Жыл сайын Еуропа жағалауындағы торларға шамамен 95 000 сүңгитін құс, соның ішінде гагарка мен чистик, кездейсоқ ілігеді. Алайда корнуоллдық балықшылар сынақтан өткізген қарапайым қорқытқыштар құрбандық санын шамамен үштен екіге азайтатыны дәлелденді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Құс пішінді батпырауықтар мен қалқымалы қорқытқыш — су бетінде қалқып жүретін, айналатын басында екі үлкен көзі бар құрылғы — сүңгитін құстарды тордан үркітіп, аман алып қалу үшін сыналып жатыр. Бұл құрылғы «looming-eyes buoy» (LEB) деп аталады: ол су астында тік ілініп тұратын тор қабырғалары — гилнеттерге жақындаған құстарды үркітеді.
LEB-ті сатуға шығарылған scarybird батпырауығымен қатар сынады. Нәтижесінде қалқымалы қорқытқыш гилнетке құстардың ілігу ықтималдығын 59%-ға азайтты, ал батпырауықтар 71% көрсеткішке жетті.
LEB-ті жасаған Fishtek Marine компаниясымен бірге он корнуоллдық балықшы қайықтарға камера орнатып, құрылғылардың теңіз құстарының мінез-құлқына әсерін бақылады. Эксетер университетінің ғалымдары талдаған екі жылдық сынақ нәтижелері Conservation Letters журналында жарияланды. Олар LEB қолданғанда құстардың гилнетке ілігу ықтималдығы 59%-ға, батпырауық қолданғанда 71%-ға төмендегенін көрсетті.
Зерттеу Корнуоллда теңіз құстары көбінесе қыста ілінетінін анықтады. Бұл құрылғыларды маусымға қарай мақсатты қолдануға мүмкіндік береді.
Эксетер университеті зерттеуінің жетекші авторы Том Хортон: «Бұл зерттеу қарапайым, практикалық қорқытқыштар гилнет балық аулау кәсіпшілігінде теңіз құстарының кездейсоқ ілігуін айтарлықтай азайта алатынын растайтын бүгінгі күнге дейінгі ең мықты дәлелдердің бірін ұсынады. Сонымен қатар ілігу қаупі қашан және қайда ең жоғары екенін анықтай отырып, біз енді осал теңіз құстары популяциясын қорғауға ең үлкен пайда әкелетін және тұрақты балық аулау тәжірибесін ынталандыратын шараларды мақсатты түрде қолдануға нақты мүмкіндікке ие болдық», — деді.
RSPB-нің кездейсоқ ілігу бағдарламасының менеджері Ян Руксель: «Гилнеттердегі кездейсоқ ілігу мен оның шешімдерін он жылдан астам зерттегеннен кейін бұл жұмыстың нақты өмірде қолданылуға бет алғанын көру тамаша. Осы зерттеуде дәлелденген LEB пен батпырауықтың нәтижелілігі — теңіздегі гилнет балықшыларына кедергі жасамай, теңіз құстарының кездейсоқ ілігуін азайту жолындағы үлкен белес», — деді.