Нигерияда келер жылғы қаңтарда өтетін президенттік сайлау науқаны сәрсенбіде ресми түрде басталды. Қазіргі президент Бола Тинубу қайта сайлануға үміткер, ал оппозиция біртұтас емес. Африкадағы ең халық көп мемлекетте сайлау экономикалық және қауіпсіздік дағдарыстары аясында өтеді, бұл сайлаушылардың Тинубу үкіметіне наразылығын тудырып отыр. Президенттік дауыс беру қаңтардың 16-сына жоспарланған, парламенттік сайлаумен қатар өтеді, ал губернаторлық сайлау ақпанның 6-сында өтеді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Тинубуға 18 оппозициялық үміткер қарсы тұр, бірақ сарапшылар үш адамның бәсекесі болады деп болжайды. Олардың қатарында 2023 жылы оны жеңе алмаған екі негізгі қарсыласы бар: Африкалық демократиялық конгрестен бұрынғы вице-президент Атику Абубакар және Нигерия демократиялық конгресінен бұрынғы губернатор Питер Оби. Оби өзінің жастар арасындағы танымалдылығымен соңғы сайлауда күтпеген нәтиже көрсеткен еді. Тарихи тұрғыдан алғанда, Нигериядағы президенттік сайлауда бірнеше ірі оппозициялық үміткер болған кезде билеуші партияның жеңу мүмкіндігі жоғары болады.
Тинубу жастар арасында танымал емес. Ол 2023 жылы президент болып сайланғанда, азаматтарға демократиялық жетістіктер әкелемін деп уәде берген еді. Алайда сыншылар оның үмітті ақтамағанын айтады. Оның ірі экономикалық реформалары мен олардың нашар жүзеге асырылуы бағаның өсуіне әкеліп, елдегі ең ауыр экономикалық қиындықтарды тудырды. Осыған қарамастан, сарапшылар оппозицияның бөлінуі Тинубуға 2023 жылғыдай жеңіске жету мүмкіндігін арттырады деп есептейді. Сол жылы ол бірнеше ірі оппозициялық үміткерді жеңгенімен, сайланған президенттер арасындағы ең төмен дауыс пайызын жинады, бұл оның танымалдылығының төмендігін көрсетті.
2025 жылы Атику мен Оби бастаған оппозициялық коалиция құрылған еді, бірақ ол іске аспай құлады. «Сайлаушылар үкіметтің инфляция, қауіпсіздік және жұмыссыздық мәселелерін шешуіне өте наразы, бірақ билікке қарсы дауыстар бөлінгендіктен, президенттің мүмкіндігі жоғары», — дейді SBM Intelligence компаниясының серіктесі Икемесит Эффионг.
Президент өз базасын нығайтты. Ол бұрынғы оппозициялық тұлғалардың өз партиясына өтуі арқылы қолдауын күшейтті. Қазір Нигерияның 36 губернаторының 31-і оның билеуші партиясының мүшелері. Бұл жағдай бірпартиялық мемлекет қаупін тудырды, бірақ үкімет бұл айыптауларды жоққа шығарды. Сарапшылардың пікірінше, губернаторлардың ауысуы Тинубуға тиімді болуы мүмкін, өйткені олар жергілікті сайлау комиссияларына ықпал ете алады.
Тинубу әкімшілігінің басында экономикалық реформалар жасады. 2023 жылы қызметке кіріскенде ол ондаған жылдар бойы қолданылған жанармай субсидиясын алып тастады, кейін ұлттық валюта найраның бағамын еркін қалқымалы режимге ауыстырды, бұл оның құнсыздануына әкелді. Бұл батыл реформалар, Тинубу үкіметінің айтуынша, экономиканы құтқарып, мемлекетке қосымша қаражат әкелді, бірақ инфляцияның өсуіне себеп болды.
Нигериядағы қауіпсіздік мәселелері де жалғасуда: жаппай ұрлау мен өлтірулер көбейіп, зорлық-зомбылық бұрын тыныш болған аймақтарға да тарады. «Жағдай қаншалықты нашар болса да, Тинубу бәрібір жеңеді, өйткені олар бірікпейді», — дейді Абуджа тұрғыны Джулиет Она, оппозициялық үміткерлердің біртұтас майдан құра алмауын айтып.