Үш пәкістандық дереккөздің айтуынша, Пәкістан АҚШ пен Иран арасындағы тоқтатылған келіссөздерді қайта бастау жолын қарастыруда. Бұл — Қытай бастамасымен қолға алынған қадам. Иранның ішкі істер министрі Эскандар Моменни осы аптада Исламабадқа екінші рет келіп, зерттеушілік сипаттағы келіссөздер жүргізді. Моменни Иран революциялық гвардиясына жақын тұлға саналады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Моменни Исламабадта үкімет басшыларымен және әскер басшысы Асим Мунирмен кездесті. Дереккөздердің барлығы АҚШ-пен кез келген келіссөздің алдында үлкен кедергілер тұрғанын ескертті.
Пәкістан осылайша болашақ делдал ретінде күрделі жағдайға тап болды. Таяуда Йеменнің Иран қолдаған хуситтері Сауд Арабиясына қарсы теңіз блокадасын жариялады. Сауд Арабиясы — Пәкістанның жақын одақтасы және өткен жылы онымен қорғаныс шартын жасасқан ел. Пәкістан Сауд Арабиясының қаржылық қолдауына сүйенеді, сондықтан Иранның дәлелдеріне тым ашық болуы Эр-Риядты ашуландыруы мүмкін.
Алайда Исламабад Бейжіңге де тәуелді. Қытай Пәкістанның маңызды қаржылық демеушісі және Таяу Шығыстағы негізгі сауда жолдарын ашуға дипломатиялық шешім табуға мүдделі. Пәкістанның сыртқы істер министрі Исхақ Дар өткен аптада Қытайға барған сапарында осы мәселені қытайлық шенеуніктермен талқылады. Дереккөздердің үшеуі де бұл туралы тек анонимділік шартымен айтты.
«Қытайлар қанағаттанбайды, өйткені Иранның басқа парсы шығанағы мемлекеттеріне жасаған шабуылдары және Ормуз бұғазының жабылуы олардың мүдделеріне нұқсан келтіруде», – деді бір пәкістандық мемлекеттік қызметкер. Қызыл теңіздегі бұзылулар Бейжің сүйенетін тағы бір маңызды сауда жолына әсер етуі мүмкін. Дар мен Пәкістан әскерінің баспасөз қызметі түсініктеме сұрауға жауап бермеді.
Қытай сыртқы істер министрлігі мәлімдеме жасап: «Қытай Пәкістан және басқа тараптардың делдалдық күш-жігерін қолдайды», – деді. Министрлік Қытайдың Таяу Шығыс парсы шығанағы аймағында бейбітшілік пен тыныштықты мүмкіндігінше тезірек қалпына келтіруде белсенді рөл атқара беретінін қосты.
Бейжің Иранның ең ірі сауда серіктесі және халықаралық санкцияларға қарамастан оның шикі мұнайының негізгі сатып алушысы. Соғыс басталғаннан бері Қытай Иранға ашық әскери көмек көрсетпесе де, қауіпсіздік саласындағы қолдауын арттырды.
АҚШ пен Иран маусым айында Пәкістан мен Қатардың делдалдығымен соғысты аяқтау туралы өзара түсіністік меморандумына қол қойған болатын. Құжат тұрақты келісім бойынша келіссөздерге 60 күндік терезе беруді көздеген. Алайда жанама келіссөздер еш нәтиже бермеді. Екі тарап бір-бірін бұзушылықтарда айыптады, және қақтығыс жалғасты.
Хуситтер бейсенбі күні теңіз блокадасы аясында Сауд Арабиясының екі мұнай танкеріне соққы бергендерін мәлімдеді. Бұл әлемдік мұнай жеткізіліміне екінші бөгет жасау қаупін төндіріп отыр. Эскалация Пәкістанның соңғы дипломатиялық күш-жігеріне де ставкалар мен кедергілерді арттырды. Пәкістандық шенеуніктің айтуынша, Сауд Арабиясы мен басқа да парсы шығанағы елдеріне жасалатын шабуылдарды тоқтату — кез келген келіссөздің қайта басталуының міндетті алғы шарты. Бұл хабарды Пәкістан Иранға жеткізген.