Пиночет дәуіріндегі әскери қызметкер, отставкадағы полковник Нельсон Хаазе Маццей 53 жыл бұрын чилилік фолк-әнші Виктор Хараны өлтіргені үшін түрмеге жабылды. Бұл туралы infohub.kz сайты хабарлайды.
Чили полициясы Хаазе Маццейдің елдің оңтүстігіндегі Пуйеуэ ауылында ұсталғанын хабарлады. Судья оны дереу түрмеге жабуға бұйрық берді. Виктор Хараның жесірі, британ бишісі және белсенді Джоан Хара құрған Виктор Хара қоры мәлімдеме жасады: «Біз 2023 жылдан бері әділеттен қашып жүрген отставкадағы полковник Нельсон Хаазе Маццейдің табылып, түрмеге жабылғанын білдік. Бұл жаңалықты құптаймыз. Дегенмен, Виктор Хара мен Литтре Кироганың өлімінен жарты ғасыр өткен соң бұны әділет деп қарау қиын».
Хара – әнші және солшыл белсенді – 1973 жылы 11 қыркүйекте Чили астанасы Сантьягода генерал Аугусто Пиночеттің АҚШ қолдаған қанды төңкерісінен кейін тұтқындалған. Ол мыңдаған адаммен бірге Сантьяго орталығындағы шағын жабық стадионда ұсталды. Төрт күннен кейін ол киім ауыстыратын бөлмеде Сальвадор Альенденің ұлттық түрме басқармасының басшысы Литтре Кирогамен бірге өлтірілді.
Стадионда Хараны офицерлер қинап, орыс рулеткасын ойнатып, қолдарын сындырып, бас сүйегін жарып, пулемет оғымен тесіп тастаған. Оның денесі Сантьягодағы бас зираттың жанынан 44 оқ жарасы, 56 сынған сүйекпен табылған. Ол 40 жаста еді. Кироганың денесі 23 оқ жарасымен бір уақытта табылған.
Жарты ғасырға жуық әділеттен жалтарған жеті отставкадағы әскери қызметкер 2023 жылғы тамызда кінәлі деп танылып, сырттай әртүрлі мерзімге сотталды. Хаазе Маццей 25 жылға бас бостандығынан айырылды. Ол жылдар бойы Виктор Хара стадионы деп аталған стадионда болмағанын айтып келді, бірақ куәліктер оның сол жерде болғанын көрсетті.
Хаазе Маццей 1972 жылы Чили армиясының атақты Техас Верде бригадасына қосылған, кейін Пиночеттің құпия полициясы – Ұлттық барлау басқармасында (ДИНА) жұмыс істеп, оның басшысы Мануэль Контрераспен тығыз байланыста болған. Контрерас адамзатқа қарсы қылмыстары үшін 500 жылдан астам түрмеге кесілген, 2015 жылы қайтыс болған.
Хаазе Маццеймен бірге 86 жастағы Эрнан Чакон сотталды. 2023 жылы полиция оны Сантьягодағы бай аудандағы үйінде ұстауға келгенде, ол дәрісін ішуге сұранып, бөлмеге кіріп, өз-өзіне қол жұмсады.
Тағы бір Техас Верде офицері Педро Барриентос 1989 жылы Чилиден АҚШ-қа кетіп, 2023 жылғы желтоқсанда депортацияланды. Оның экстрадициясы он жыл бұрын сұралған еді. Бір бұрынғы әскери қызметкер Барриентостың тапаншасын көрсетіп: «Мен Виктор Хараны осымен өлтірдім!» деп айтатын әдеті болғанын куәландырды. Барриентос АҚШ-та жол ережесін бұзғаны үшін ұсталып, азаматтығынан айырылды.
Хараның жесірі Джоан 2023 жылы 96 жасында қайтыс болды, Барриентостың Чилиге қайтарылуына бірнеше апта қалғанда.
Хаазе Маццейдің қорғаушысы оны оңтүстік Осорно қаласындағы түрмеден Пиночет дәуіріндегі адам құқығы қылмыскерлеріне арналған Сантьягоның солтүстігіндегі Пунта Пеуко түрмесіне ауыстыруды сұраған.