Ұлыбританияның Арнайы әуе қызметінің (SAS) бұрынғы мүшесінің терроризмге қарсы операцияға қатысуы туралы кітабын жариялауға салынған тыйым Қорғаныс министрлігінің өтініші бойынша ұзартылды. Кітаптың ел аумағында жарық көруіне қойылған шектеу әскери қызметкерге қарсы үкіметтің сот ісі аяқталғанша жалғасады. Ол тек Кристиан Крейгхед деген бүркеншік атпен белгілі, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Крейгхед 2019 жылы Кения астанасы Найробиде әл-Шабаб тобының шабуылынан кейін болған оқиғаға қатысқаны үшін Виктория крестінен бір саты төмен марапат — «Көрнекті ерлік крестін» алған. Сол шабуылда 21 адам қаза тапты. Крейгхед қарулы содырлар қонақүй кешеніне шабуыл жасағанда 700-ден астам адамды құтқарғанын мәлімдейді.
Қорғаныс министрлігі Крейгхедтің кітабында ол британдық арнайы күштерге қосылған кезде өз еркімен қол қойған құпиялылық келісімінің бұзылғаны бар деп есептейді. Осы айда уақытша тыйым салынған болатын, ал бейсенбіде үкімет адвокаттары сот ісі шешілгенше оны ұзартуды сұрап, жоғарғы сотқа қайта келді.
Қорғаныс министрлігінің атынан сөйлеген Оливер Сандерс KC Лондондағы сотқа Крейгхедтің келісімді бұзғаны туралы талап «анық әрі дау тудырмайтынын» айтты. Кітап АҚШ-та жарық көрген, бірақ Сандерстің пайымдауынша, бұл маңызды емес, өйткені «оның шетелде қолжетімді болуының жалғыз себебі — жауапкердің өзінің құқыққа қайшы әрекеті».
Крейгхед сотқа келмеді, оның өкілі де болмады. Тыйымды ұзарту туралы шешімде судья Сайни мырза Крейгхедтің келісімшартқа «өз еркімен кіріскенін» және оған басшылары кітапты жариялауға рұқсат берілмейтінін «анық әрі дәйекті түрде айтқанын» мәлімдеді.
Судья Қорғаныс министрлігінің «тыйым салуға толық негізі бар» деп санайтынын және Крейгхед келісімді «ашық түрде бұзған» сияқты көрінетінін, оны «ықтимал салдарға көзін ашық ұстап» жасағанын айтты.
Крейгхед 2023 жылы Қорғаныс министрлігіне қарсы сот талабынан ұтылып қалған еді. Онда ведомство ұлттық қауіпсіздік мүддесін негізге алып, кітаптың жариялануына рұқсат бермеген болатын.
Крейгхед 1992 жылы қарулы күштер қатарына қосылып, 2006–2020 жылдары арнайы күштерде қызмет етті. Сотқа бұрын арнайы күштерге қосылған кезде ол SAS-тағы қызметі туралы ақпаратты жариялауға тыйым салатын келісімге қол қойғаны айтылған.
Құпиялылық келісімінде Крейгхед арнайы күштердегі қызметіне қатысты ақпаратты Қорғаныс министрлігінің «жазбаша алдын ала рұқсатынсыз» жарияламауға «өмірімнің соңына дейін міндеттейтін салтанатты уәде» беретіні жазылған. Кітапқа қатысты мұндай рұқсат берілмеген.
Сандерс: «Егер ол келісімге қол қоймағанда, Ұлыбританияның арнайы күштерінде қызмет етпес еді. Найробиде де болмас еді; оған дайындық, жабдық, қару-жарақ, қолдау да берілмес еді. Оған бұл ұнамаса да, ол осыған келіскен, ал келісімшарт құқығы тұрғысынан бұл өте, өте анық», — деді.