Сербияның билеуші популистік партиясы президент Александр Вучичті алдағы мерзімнен бұрынғы парламенттік сайлауда жеңіске жетсе, премьер-министрлікке кандидат ретінде ұсынды. Бұл сайлау бір жылдан астам уақытқа созылған көше шерулерінен кейін популистер үшін маңызды сынақ болмақ, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Вучич әлі парламентті ресми түрде таратып, 25 қазанда өтетін сайлауды жариялаған жоқ. Дауыс беру Солтүстік Сербиядағы теміржол вокзалының шатыры құлап, 16 адам қаза тапқан оқиғадан екі жылға жуық уақыт өткен соң өтеді. Бұл қайғылы оқиға үкіметтің сыбайлас жемқорлығы мен қабілетсіздігін айыптаған жастар бастаған наразылықтарға түрткі болған еді.
Сайлау саяси шиеленіс күшейген жағдайда өтеді, өйткені популистер халықтың кең таралған наразылығына қарамастан билікті сақтап қалуға тырысуда. Сенбі күні Вучич партиясының жиыны өткен Ниш қаласында үкіметке қарсы ондаған наразылық білдірушілер шеруге шықты. Полиция наразылық білдірушілердің жиын өтетін орынға жетуіне жол бермеу үшін Ұлттық театр ғимаратын қоршауға алды.
Вучич партия мүшелеріне алдағы күндері сайлау жариялайтынын айтты. Ол президенттіктен кейін ресми түрде сайлау науқанына қатысу үшін отставкаға кететінін де мәлімдеді. Президенттік сайлау кейінірек өтеді, деді ол. Бір жылдан астам уақыт бойы кейде жүздеген мың адамды жинаған наразылықтар Вучичті биліктегі 14 жылында бұрын-соңды болмағандай шайқалтты. Наразылық білдірушілер 2024 жылғы 1 қарашада Новисадтағы бетон шатырдың құлауына қатысты жауапкершілікті талап етіп, нашар жөндеу жұмыстарының себебі деп санайтын сыбайлас жемқорлыққа тосқауыл қоюды сұрады.
Вучич наразылық білдірушілерге қатты қарсылық танытып, үкімет полицияның зорлық-зомбылығы мен наразылық білдірушілерді озбырлықпен ұстауына халықаралық сынға ұшырады. Ол бірнеше рет наразылықтардың артында тұрған университет студенттері мен профессорларын ешқандай дәлелсіз "мемлекетті жою" ниетінде айыптады.
Сербия президенті сенбі күні де осындай мәлімдемелерді қайталап, наразылықтарды белгісіз шетелдік күштер ұйымдастырғанын алға тартты. "Бұл зұлымдық іштен емес, сырттан келеді", - деді Вучич. СНС партиясына студенттер қолдаған сайлау тізімі қарсы тұрады, оған университет профессорлары мен сарапшылар кіруі мүмкін, дегенмен олардың есімдері әлі жарияланбаған. Сондай-ақ сайлауға оңшыл және орталықшыл оппозициялық партиялар, сондай-ақ бірнеше ұсақ топтар қатысады.
Бір топ университет студенттері биылғы жылдың басында кемінде 14 адам шпиондық бағдарламаның нысанасына айналғанын, Сербияның Share Foundation тобы мұны осы уақытқа дейінгі ең ірі оқиға деп сипаттағанын хабарлады. Вучич билігі бұл хабарламаларды жоққа шығарды.
Сербия Еуропалық Одаққа кіруге ресми түрде ұмтылуда, бірақ Вучич тұсында бұл әрекет демократиялық кері кету, соның ішінде алдыңғы сайлаулардағы заңбұзушылықтар салдарынан тоқтап тұр. Вучич Ресейдің Украинаға басып кіруіне байланысты ЕО санкцияларына қосылудан бас тартып, Қытаймен тығыз қарым-қатынасты сақтап келеді.