Қытай төрағасы Си Цзиньпин 17 шілдеде Шанхайда өткен Дүниежүзілік жасанды интеллект конференциясында (ДЖИК) жаңа халықаралық AI ынтымақтастығына шақырып, ешбір ел технологияны монополияламауы керек деп мәлімдеді, деп хабарлайды infohub.kz сайты. Бұл – АҚШ-қа қарсы бағытталған сынама еді.
Си Цзиньпин ашық бастапқы коды бар жасанды интеллекттің «тарихи мүмкіндігін» пайдалануға шақырып, Қытайдың дамушы елдерге ЖИ әлеуетін тең қолжетімді етуде рөл атқарғанын айтты. Ол «ЖИ дамуы бір елдің жеке орындауы емес, халықаралық ынтымақтастықтың симфониясы болуы керек» деп, ұлттық қауіпсіздік ұғымын ЖИ саласында шектен тыс кеңейтуге қарсы екенін білдірді. Сондай-ақ, «адам орталықтандырылған» тәсілмен ЖИ әрдайым адам бақылауында болуы тиіс екенін атап өтті.
16 шілдеде ресми түрде құрылған Дүниежүзілік жасанды интеллект ынтымақтастығы ұйымы (ДЖИЫҰ) халықаралық ынтымақтастықты ілгерілету мен ЖИ реттеуін дамытуды мақсат етеді. Штаб-пәтері Шанхайда орналасқан ұйымның 29 құрылтайшы мүшесінің қатарында Индонезия, Бразилия, Малайзия, Оңтүстік Африка, Сенегал, Ресей және Пәкістан сияқты Оңтүстік елдері бар. Сарапшылардың пайымдауынша, Бейжің бұл альянсты БҰҰ-дағы ЖИ саясатын қалыптастыру үшін пайдалануы мүмкін.
Жасанды интеллект Қытайдың өнеркәсіптік саясатының маңызды тірегі болып табылады. Бейжің чип өндірісінен тұтынуға дейінгі тұтас ішкі экожүйені құруға орасан зор қаржы салды. Бұл АҚШ-пен «чип соғысына» әкелді. Қытай АҚШ-тан озық жартылай өткізгіштерге қол жеткізуде артта қалғанымен, үлкен деректер орталықтарын қуаттандыруда басымдыққа ие. Сондай-ақ, Қытай чип жасауға қажетті сирек жер металдарын өндіруде үстемдік етеді. Арзан электр энергиясының молдығы Қытайға ЖИ-дің орасан энергияға деген сұранысын қанағаттандыруға мүмкіндік береді. Қытай АҚШ-тан екі есе көп электр энергиясын өндіреді және бұл айырмашылық мемлекеттік инвестициялардың арқасында одан әрі ұлғаюы күтілуде.
АҚШ ұлттық қауіпсіздікті сылтауратып, Қытайға технологиялық импортқа шектеулер енгізді. Биыл мамырда АҚШ Сауда департаменті Қытай компанияларының шетелдегі еншілес компанияларына маңызды жартылай өткізгіштерді жөнелтуге тыйым салды. Бейжің бұған жауап ретінде АҚШ компанияларына қосарлы мақсаттағы технологиялар мен маңызды минералдарды экспорттауға тыйым салды.
Қытай премьері Ли Цян 2025 жылдың шілдесінде ДЖИЫҰ жоспарын алғаш рет жариялаған болатын. Сарапшылардың пікірінше, Бейжің АҚШ-тан озып, әлемдік ЖИ саясаты мен институттарын қалыптастыруға ұмтылуда. Қытайдың интернетке деген дәстүрлі сақтығын ескерсек, ЖИ-дің жаһандық қабылдануына дейін әрекет ету оған үрдісті өзгертуге көмектеседі. АҚШ-тың жаһандық кибер және ЖИ нормаларын белгілеу процесінен шығып, қаржыландыруды қысқартуы жағдайында Бейжің өзінің көшбасшылығын көрсетуге ниетті.
«Вашингтон жаһандық кибер және ЖИ нормаларын белгілеу процестерінен тез арада шығып, кибердипломатияны қаржыландыруды тоқтатып жатқанда, Бейжің өзінің жаһандық көшбасшылығын көрсетуге құштар», – деп жазды басқару сарапшысы Ариндраджит Басу АҚШ-тың Карнеги халықаралық бейбітшілік қорының талдауында. «Осылайша, ол Оңтүстік елдерінен өзінің мемлекеттік басқарудағы технологиялық көзқарасына қолдау алуға үміттенеді», – деп қосты ол.