Америкалық SpaceX компаниясы Starship зымыранын екі бөлігін де ұшыру алаңында ұстап алуға алғаш рет әрекет жасамақ. Биіктігі 124 метр зымыран Техас штатындағы Starbase ұшыру алаңынан жергілікті уақытпен 16:45-те (Гринвич бойынша 22:45) ұшырылады, ұшыру терезесі 75 минутқа созылады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Алты жарым минуттан кейін бірінші ұстап алу әрекеті жасалады: зымыранның төменгі бөлігі — Super Heavy күшейткіші — ұшыру мұнарасына қайта оралады. Зымыранның жоғарғы бөлігі, яғни Ship кемесі, ғарышқа сапарын жалғастырып, 26 спутникті орбитаға шығарады. Олар ғарыштан жоғары жылдамдықты интернет ұсынатын Starlink жүйесінің бөлігіне айналады.
Содан кейін кеме Жерді 14 рет айналып шығып, ұшқаннан кейін шамамен 22 жарым сағаттан соң екінші ұстап алу әрекеті үшін қайтады. Бұған дейін SpaceX Super Heavy күшейткішін үш сынақ ұшуында ұстап алуға қол жеткізген. Алайда қыркүйекте ғана алғаш рет орбитаға шыққан жоғарғы сатыны «қытай таяқшалары» әзірге ешқашан ұстаған емес — ол мұхитқа құлап түсіп жүрді.
SpaceX кемені ғарыштағы күйін мұқият бағалағаннан кейін ғана оны ұстап алуға әрекет жасауға шешім қабылдайтынын мәлімдеді. Қандай да бір ақау анықталса, ұшу барысында зымыран сатысын мұхитқа түсіруге болатын бірнеше нүкте қарастырылған.
SpaceX биыл қоғамдық компанияға айналғаннан кейін оның акционерлері де, АҚШ ғарыш агенттігі де бұл ұшуды мұқият қадағалайтын болады. Starship-тің ілгерілеуі АҚШ ғарыш агенттігінің 2028 жылы адамды Айға қондыру әрекетіне тікелей әсер етеді — бұл өте ауқымды мерзім.
SpaceX АҚШ ғарыш агенттігінен кемені астронавттарды Ай бетіне түсіретін қону модуліне айналдыруға келісімшарт алған. Бірақ ол АҚШ ғарыш агенттігімен жұмыс істейтін жалғыз компания емес. Бәсекелес технологиялық миллиардер Джефф Безостың Blue Origin компаниясы да өзінің New Glenn зымыраны мен қону модулін Айға қону үшін пайдалануға келісімшартқа ие.
Екі компания да қазір 2027 жылдың жазына жоспарланған Artemis III миссиясында маңызды рөл атқарады — бұл да күрделі кесте. Бұл миссияда АҚШ ғарыш агенттігінің Orion ғарыш кемесіндегі төрт астронавт SpaceX пен Blue Origin қону модульдерімен түйісуге әрекет жасайды.
Starship осы міндеттемелерді орындау үшін алдағы айларда айтарлықтай ілгерілеуі керек — зымыранды әзірлеу қарқыны SpaceX жоспарлағаннан әлдеқайда баяу болды. Алайда Blue Origin-тың да атқарар жұмысы көп. Компания биыл зымыраны жарылып, Флоридадағы ұшыру алаңы толығымен қираған кезде үлкен кері соққыға тап болды.
Blue Origin биылдың соңында қайта ұшуға шығатынын айтқан, бірақ қайта ұшу 2027 жылдың басына шегерілді. АҚШ ғарыш агенттігі мерзімдерді сақтауға қысым көріп отыр. Оның әкімшісі Джаред Айзекман Американың Айға жетуде Қытаймен жарыста екенін айтты. Қытай өз тайконавттарын 2030 жылға дейін Ай бетіне қондыруды жоспарлап отыр.