Солтүстік Дакота штатында ересек тираннозавр рексінің (T. rex) іздері алғаш рет табылды. Ұзындығы 7 метрге жуық із қатары — екі сол, екі оң аяқтан қалған төрт үш саусақты із — өткен жылы штаттың оңтүстік-батысындағы Хелл-Крик қабаты деп аталатын динозавр қазба аймағынан Колорадо штатындағы Денвер табиғат және ғылым мұражайы мен Ұлыбританиядағы Ливерпуль Джон Мурс университетінің зерттеушілері тапқан болатын. Ғылыми журналда жарияланған бұл деректер 66,5 миллион жыл бұрынғы кезеңге жатады және осы тектес алғашқы табылым саналады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Бұған дейін жекелеген іздер мен жасөспірім немесе туыстас түрлердің іздері табылған. Алайда жүріп бара жатқан T. rex қалдырған іздердің тұтас қатары алғаш рет анықталып отыр.
«Сүйектер бұл жануарлар туралы өте көп ақпарат береді, ал іздер мінез-құлықтың бір сәтін бейнелейді. Із қатары арқылы жануардың жер бедерімен қалай қозғалғанын бақылай аламыз. T. rex үшін бұл — өте сирек жағдай», — дейді Денвер мұражайының омыртқалылар палеонтологиясы жөніндегі аға кураторы Тайлер Лайсон.
Әр іздің ұзындығы шамамен 0,91 метр, ал қадам аралығы 3,96 метрге жуық. Зерттеу тобы әр ізді жоғары ажыратымды 3D беткі сканерлеу арқылы тіркеп, олардың нақты көшірмелерін жасады. Осы жұмыстың нәтижесінде мамандар жануардың сағатына шамамен 5,6–7,2 шақырым жылдамдықпен жүргенін болжады — бұл адамның жылдам адымдап жүру қарқынына тең.
Барлық динозаврлардың ішіндегі ең танымалы T. rex белгілі қазба деректері бойынша 66–68 миллион жыл бұрын, бор кезеңінде өмір сүрген. Биіктігі 3,6–3,9 метрге жететін бұл жаратылыстар жаппай қырылу оқиғасы оларды жойып жібергенге дейін Жер бетінде жүрген соңғы құс емес динозаврлардың қатарында болды.
Табылған іздердің үшеуі биыл тікұшақпен алынып, Денвердегі мұражайға жеткізіледі. Бұл табылым аталған орынды кездейсоқ тапқан Колорадо мұғалімі үшін ерекше қуаныш болды.
«Мұғалім ретінде оқушыларыма ғылым қызығушылықтан, құштарлықтан және мұқият бақылаудан басталады деп үнемі айтамын. Мұның осындай ашылымға әкелетінін ешқашан ойламаппын», — дейді мұражайдың көп жылғы еріктісі әрі мақаланың тең авторы Кент Хапс.


