Америка Құрама Штаттарының Президенті Дональд Трамп Нобель бейбітшілік сыйлығын алмағанына қайта наразылық білдіріп, биылғы шешімді «ұят пен масқара» деп атады. Сыйлық жұма күні Халықаралық қылмыстық соттың бұрынғы судьясы Нави Пиллэйге берілді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Марапат иесі жарияланғаннан кейін бірнеше сағат өткен соң Дональд Трамп митингіде сөйлеп, «жұмбақ адам» туралы «естімегенін» айтты. «Бұл — Норвегия еліне түскен өшпес дақ», — деді ол және «біз мұны ұмытпаймыз» деп қосты.
Трамп бұл сыйлықты алуға деген құлшынысын ашық білдіріп жүрген, ал 2025 жылы марапат Венесуэла оппозициясының жетекшісі Мария Корина Мачадога берілгенде де осыған ұқсас сын айтқан. Былтыр Норвегияның Премьер-министрі Йонас Гар Стёре Трампқа сыйлық иесін Норвегия үкіметі емес, Норвегияда орналасқан тәуелсіз комитет айқындайтынын түсіндірген.
Нью-Йорктегі Сиракуз қаласындағы митингіде жақтастарына сөйлеген АҚШ Президенті сегіз соғысты тоқтатқанын және «тағы екеуін тоқтатуға немесе жеңуге жақын» екенін қайталап айтты, алайда дәлел келтірмеді. «Нобель бейбітшілік сыйлығын демократияға қарсы, шын мәнінде өркениеттің жауы болып табылатын бірнеше радикал идеолог мәңгілікке беделінен айырды», — деді ол.
БҰҰ-ның бұрынғы адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссары әрі Халықаралық соттың судьясы болған Пиллэй «бейбітшілік пен халықаралық құқықты ілгерілету жолындағы күш-жігері үшін» марапатталды, бұл «неғұрлым жан-жақты жаһандық құқықтық тәртіпке» жол ашты, деп мәлімдеді Нобель комитеті. Оңтүстік Африка өкілінің еңбегі «соғыс қылмыстары, адамзатқа қарсы қылмыстар және геноцидтің қудалануын қамтамасыз етуде шешуші рөл атқарды», — деді Норвегия Нобель комитетінің төрағасы Йорген Ватне Фрюднес.
Көп ұзамай 85 жастағы Пиллэй Нюрнбергтегі Әділет сарайынан жаңалыққа қатысты «бұл әзіл болуы керек» деп жауап беріп, оны қол шапалақтап қарсы алғандарға алғыс айтты. «Тағы аздап шапалақтасаңыздар, бұл сыйлықты Трамппен бөлісуім мүмкін», — деп қалжыңдады ол.
Былтыр АҚШ Президенті сыйлықтан құр қалуына ашық наразылығын білдірген, ал Ақ үй комитетті «саясатты бейбітшіліктен жоғары қоюға» айыптаған. Қаңтар айында Мачадо Ақ үйдегі кездесуде өз медалін Трампқа сыйлаған, ол мұны оның өз елінің бостандығына деген адалдығын мойындау деп түсіндірген. Трамп әлеуметтік желіде бұл қадамды «өзара құрметтің тамаша белгісі» деп атаған. Кейін Нобель комитеті сыйлықтың берілмейтінін нақтылады. «Нобель сыйлығы жарияланғаннан кейін оны қайтарып алуға, бөлісуге немесе басқаларға беруге болмайды. Шешім — түпкілікті және мәңгілік күшінде қалады», — делінген оның мәлімдемесінде.