Гонконгтың Қытайға қайтарылғаннан кейінгі алғашқы басшысы Тун Чи Хуа 89 жасында қайтыс болды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Тун Чи Хуа 1997 жылы шілдеде Ұлыбритания Гонконгты Қытайға тапсырған кезде, соңғы британ губернаторы Крис Паттеннен билікті қабылдап, 150 жылдан астам британ билігінің аяқталуын білдірді. Оның басқару кезеңі Азия қаржы дағдарысы, екі ірі эпидемия және тарихи наразылықтармен ерекшеленді, бұл оның әкімшілігіне сын тудырды. Ол 2005 жылы отставкаға кетті.
Жергілікті БАҚ хабарлауынша, Тун сейсенбі күні кешке жақындарының ортасында қайтыс болған. Оның кеңсесі оны «еліне және халқына адал» адам ретінде сипаттап, мәлімдемесінде «оның асыл мінезі мен адалдығы жүрегімізде мәңгі сақталады» деп жазды.
Тун 1937 жылы Шанхайда дүниеге келген. Ол Ұлыбританиядағы Ливерпуль университетінде механика инженері мамандығын алып, кейін АҚШ-қа көшіп, онда General Electric компаниясында он жылға жуық жұмыс істеді. 1969 жылы Гонконгқа көшіп, әкесінің Orient Overseas кеме компаниясында жұмыс істеп, 1979 жылы оның басшысы болды.
Оның саяси мансабы 1992 жылы Паттеннің атқарушы кеңесінің мүшесі болып тағайындалғаннан басталды. Саяси тәжірибесі аз болғанына қарамастан, Тунды Гонконгты басқару үшін Бейжің таңдаған деп есептелді. Ол адал адам ретінде танылды, әсіресе Қытайдың мемлекеттік банктері 1980 жылдардың ортасындағы жаһандық дағдарыс кезінде оның отбасылық бизнесін құтқаруға көмектескеннен кейін.
1996 жылы қаңтарда Халық сарайындағы қабылдау кезінде Қытайдың сол кездегі президенті Цзян Цзэминь Тунмен қол алысу үшін толы залды аралап өтті – бұл қимыл көпшілікке фотоға түсіп, Бейжіңнің Тунды жоғары лауазымға қолдауын білдіргені белгілі болды.
Тун билікке келгеннен кейін көп ұзамай Азия қаржы дағдарысы басталып, үй бағасы күрт төмендеді. Оның әкімшілігі сондай-ақ 1997-2002 жылдардағы құс тұмауы індеті және 2003 жылғы SARS (ауыр жедел респираторлық синдром) індеті сияқты денсаулық сақтау мәселелеріне тап болды.
Алайда Тунның ең үлкен саяси сынағы оның екінші мерзімінде, 2003 жылдың шілдесінде, жарты миллион гонконгтық азаматтық құқықтарына қауіп төндіруі мүмкін деп қауіптенген ұсынылған ұлттық қауіпсіздік заңына қарсы көшеге шыққан кезде болды. Оның әкімшілігі жаппай наразылықтан кейін ұсынылған заңнан бас тартты, бұл да Тунның 2005 жылдың наурызында отставкаға кетуіне ықпал етті. Сол кезде оның денсаулығы нашарлағаны айтылды, бірақ кейбіреулер оны Бейжің отставкаға кетуге мәжбүрледі деп санайды.
Бейжің ақыр соңында 2020 жылы Гонконгқа ұлттық қауіпсіздік заңын енгізді, билік мұны тұрақтылықты сақтау үшін қажет деп санайды. Алайда сыншылар бұл заңды «Гонконгтың соңы» деп атап, қалада қорқыныш атмосферасын тудырды деп мәлімдейді.
Тунның соңғы рет көпшілік алдында көрінуі 2021 жылдың шілдесінде Қытай Коммунистік партиясының құрылғанына 100 жыл толуына арналған іс-шарада болды. Хабарламаларға сәйкес, ол бірнеше айдан кейін жүрекке операция жасатты. Ол әйелі мен үш баласын артында қалдырды.