АҚШ пен Сауд Арабиясы азаматтық ядролық ынтымақтастық туралы келісімге қол жеткізді, деп хабарлайды infohub.kz сайты. Бұл жөнінде Президент Дональд Трамп әкімшілігі мәлімдеп, Вашингтон мен Рияд арасындағы байланыстарды тереңдету мақсатында қадам жасалды.
АҚШ Энергетика министрлігі сәрсенбі күні келісімді «тарихи» деп бағалап, америкалық компаниялардың патшалыққа ядролық технология ұсынатынын атап өтті. Келісім 1954 жылғы Атом энергиясы туралы заңның 123-бабына сәйкес жасалған шарттан және қосымша екіжақты кепілдік келісімінен тұрады.
«Бұл келісімдер екі елдің АҚШ-Сауд Арабиясы сауда қарым-қатынастарын нығайтуға, отандастарымыздың әл-ауқатын қамтамасыз етуге және шетелдегі одақтастарымыздың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге деген ортақ ұмтылысын көрсетеді», — делінген Энергетика министрі Крис Райттың мәлімдемесінде. Ол келісімнің ядролық қауіпсіздік пен таратпаудың ең жоғары стандарттарын сақтайтынын, сондай-ақ АҚШ-та әзірленген үздік ядролық технологиялар мен ғалымдарға сүйенетінін айтты.
Кейбір америкалық БАҚ келісім Сауд Арабиясына ядролық отынды АҚШ-тан импорттаудың орнына отандық байытуға рұқсат беретінін хабарлады. Алайда Энергетика министрлігінің мәлімдемесінде байыту туралы нақты дерек жоқ. Егер расталса, келісім Вашингтонда қарсылыққа тап болуы мүмкін.
Министрлік келісімді «ондаған жылдарға созылатын, миллиардтаған долларлық серіктестік» деп атап, енді қарауға Конгреске жіберілетінін мәлімдеді. Трамп Иранға уран байытуға жол бермеу үшін соғыс қимылдарын бастады. Ядролық қаруды таратпау туралы шарт (ЯҚТШ) уран байытуға тыйым салмайды — бұл уран атомының ең радиоактивті вариантын (изотопын) бөліп алу процесі. Жоғары байытылған уран ядролық қару жасауға пайдаланылуы мүмкін.
Аймақта Израиль ғана ядролық арсеналға ие деп есептеледі. Трамп әкімшілігінің айтуынша, Сауд Арабиясымен ынтымақтастық келісімі АҚШ-та жұмыс орындарын ашады, «жаһандық ядролық таратпау стандарттарын күшейтеді» және Риядпен стратегиялық серіктестікті нығайтады.
Бұл хабарландыру АҚШ пен Иран арасындағы соғыс қызған тұста жасалды. Трамп қақтығыстың мақсаты Иранның ядролық қару алуына жол бермеу екенін алға тартады, бірақ Тегеран бұл ұмтылысты жоққа шығарады. Өткен жылы АҚШ пен Израиль Иранның ядролық нысандарына бомбалау жасады. Жалғасқан қақтығыс кезінде Иран аймақтағы америкалық әскерлер орналасқан базалар мен Парсы шығанағындағы кейбір энергетикалық нысандарға зымырандар мен дрондармен соққы берді.