Венгрия Сыртқы істер министрі Анита Орбанның мәлімдеуінше, 10 ресейлік дипломатқа «қабылданбайтын» әрекеттерге қатысқаны үшін Будапешттен кету бұйырылды. Бұл шешім Венгрияның қауіпсіздігі мен егемендігін қорғайды, деп жазды ол әлеуметтік желіде, алайда егжей-тегжейін айтпады.
Венгрия бұған дейін Виктор Орбан тұсында Еуропа одағындағы Ресейдің ең жақын одақтасы саналған еді. Алайда сәуірдегі сайлауда жеңіліске ұшырағаннан кейін жаңа үкімет оның бұрынғы Кремльге жақын ұстанымынан бас тартты. Венгрияның сыртқы істер министрі дипломаттарды шығару шешімі Ресеймен дипломатиялық қатынастарды үзу дегенді білдірмейтінін айтты. Ал Мәскеудегі сыртқы істер министрлігінің өкілі «русофобтық лоббиге жауап қатал әрі ауыр болатынын» мәлімдеді.
Венгрия премьер-министрі Петер Мадьяр сәуірде оның «Тиса» партиясы сайланған сәттен бастап Мәскеумен «прагматикалық» қарым-қатынас орнатуға уәде берген болатын. Ол да, сыртқы істер министрі де Ресейді Украинадағы соғысты тоқтатуға шақырып келеді. Мамыр айында Анита Орбан Ресей елшісін шақыртып, Украинаның Закарпатье аймағына жасалған ірі дрон шабуылына наразылық білдірген еді. Бұл аймақта венгр азшылығы көп шоғырланған. Сарапшылардың айтуынша, оның алдындағы әріптесі 2022 жылы Ресейдің толық ауқымды басып кіруі басталғаннан бері елшіні шақыртпаған еді.
Өткен айда Мадьяр бұрынғы «Фидес» үкіметінің саясатынан ресми түрде бас тартып, жаңа нұсқаулықтарда Ресейдің Украинадағы әрекеттері «Венгрияға, Еуропаға және әлемдік тәртіпке қауіп төндіретіні, сондай-ақ Закарпатьеде тұратын венгр азшылығын елеулі қауіпке ұшырататыны» атап көрсетілді.
Ресейдің Будапештегі елшісі Евгений Станиславов Анита Орбанның «өзара құрмет пен ережелерді сақтауға негізделген қажетті диалогты» жалғастыру ниетіне ащы жауап берді. Оның айтуынша, Будапешттің прагматикалық ынтымақтастық туралы уәдесі мүлдем құнсыз, ал Венгрияның бұл «өте достық емес қадамы — бұрын-соңды болмаған және негізсіз эскалация».
Мадьяр билікке келгенге дейін Венгрия жылдар бойы Мәскеумен тығыз қарым-қатынасты сақтауды талап етіп келді, ішінара арзан ресейлік мұнай импортына сүйенді. Виктор Орбан ЕО-ның Украинаға көмек көрсетуіне қарсы болып, Ресейге қарсы санкциялар пакеттерін бірнеше рет кейінге шегерген еді.
Сәуірдегі сайлау қарсаңында тәуелсіз ресейлік тергеу сайты Agentsvo Будапештегі 47 ресейлік елшілік қызметкерінің 15-і ресейлік барлау қызметтерімен байланысты, ал тағы алтауы байланысты болуы мүмкін екенін хабарлаған. Венгрияның бұрынғы контрбарлау басшысы Андраш Телкес BBC-ге сайлау алдында «ресейлік тыңшылық әрекеті» тергелгенімен, «Фидес» үкіметі ешқандай шара қолдануға жол бермегенін айтты.
Будапештегі ресейлік елшілік үш ресейлік әскери барлау офицерінің венгр дауысына әсер ету үшін Будапештке барғаны туралы хабарламаны жалған деп жоққа шығарды. Ресей өз елшіліктерінің тыңшылық үшін пайдаланылатынын әдетте жоққа шығарады. Дегенмен, 2022 жылдан бері Еуропа бойынша жүздеген ресейлік дипломат шығарылды, ал Ресей де солай жауап қайтарды.
Телкес BBC-ге ендігі басты мәселе — Мәскеудің қалай жауап беретінінде: «Егер Мәскеуден 10 венгр дипломаты шығарылса, бұл тит-фор-тат қадамы Венгрия елшілігін іс жүзінде жауып тастар еді».