Аустралияның Виктория штатының тұрғындары демалыс күндері аспанда сирек кездесетін оптикалық құбылыс — иридесцентті бұлттарды тамашалады. Кемпірқосақ түстес болып көрінген бұл құбылысты Мельбурннің Маунт Уэверли мен Кэролайн Спрингс қала маңындағы тұрғындары суретке түсіріп үлгерді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Метеорология бюросының аға метеорологы Сара Скаллидің айтуынша, мұндай құбылыс Аустралияда сирек емес, алайда оны кадрға түсіру қиын.
«Адамдар оны жиі байқай бермейді, өйткені ол лезде жоғалып кетеді», — деді ол.
Иридесцентті бұлттар көбіне шарбы бұлттардан қалыптасады. Демалыс күндері Виктория үстінде дәл сондай шарбы бұлттар байқалған. Шарбы бұлттар мұз кристалдарынан тұрады және атмосфераның ең суық қабаттарында — ауа райы қалыптасатын тропосфераның жоғарғы деңгейлерінде жиі кездеседі.
Бұлттар кемпірқосақ түсіне жарық мұз кристалдарының айналасында дифракцияға — яғни шағылып, бұрылуға — ұшыраған кезде енеді. Мұндай құбылыс әдетте мұз кристалдары бірдей мөлшерде болатын жаңадан қалыптасқан бұлттарда орын алады.
Метеорология бюросының мәліметінше, бұлт неғұрлым кішкентай болса, соғұрлым көбірек күн сәулесі бір мұз тамшысынан өтіп, дифракцияға ұшырай алады.
Иридесцентті бұлттар күн сәулесінің дифракциясынан өзіндік түс алады, сол себепті түстер сақина немесе толқын түрінде таралады.
Олар кемпірқосақтан өзгеше. Кемпірқосақта күн сәулесінің сынуы да, шағылысуы да түстердің белгілі бір ретпен, әлдеқайда тығыз жолақтармен орналасуына әкеледі.
Иридесцентті бұлттарды кейде сипаттамасы ұқсас тағы бір оптикалық құбылыспен — «күн иттерімен» шатастырып жатады.
«Күн иттері — басқа типтегі оптикалық құбылыс. Олар күннің екі жағында да, не бір жағында ғана пайда болатын жарық бағанасына ұқсайды», — деді Скалли.
«Бұл атмосферадағы су кристалдарына байланысты болады және көкжиектің төменгі деңгейінде тұрады. Ол иридесцентті бұлтқа қарағанда да төмен орналасуы керек», — деп қосты ол.