АҚШ Әділет министрлігі сейсенбі күні Вашингтон штатының батысында тұратын 30 жастағы Джеймс Коди Брайантты шетелде адам өлтіруге қастандық жасады деген айыппен ұстағанын мәлімдеді. Ол Канададағы бұқаралық мектеп атысына қатысы бар екінші күдікті ретінде танылып отыр, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Тергеу деректеріне сүйенсек, Брайант қылмысқа дейінгі алты ай бойы негізгі күдіктіге ақшалай көмек пен «техникалық кеңес» беріп отырған. Канада полициясы биылғы атыстың күдіктісі ретінде психикалық денсаулығына қатысты мәселелері болған Джесси Ван Рутселаарды анықтады. Ол анасы мен ағасын, сондай-ақ алты баланы өлтірген — бұл ел тарихындағы екінші ең ауыр мектеп атысы.
Ван Рутселаар шабуылды жоспарлау үшін ChatGPT чат-ботын пайдаланғаны бұрыннан белгілі еді. Чат-боттың иесі OpenAI компаниясының қауіпсіздік тобы оның қарулы зорлық туралы әңгімелерін ішкі тәртіппен белгілеген, алайда полицияға хабарламаған. Компания оның аккаунтын жапқанымен, ол жабылмаған екінші аккаунт ашқан. Құрбандардың отбасылары мен Британдық Колумбия провинциясы OpenAI компаниясы мен оның бас директоры Сэм Альтманға оның әрекеті туралы хабарламағаны үшін сотқа шағым түсірген.
Ван Рутселаардың жоспары туралы адаммен де сөйлескені бұған дейін көпшілікке белгісіз еді. Сейсенбі күні Әділет министрлігі мен Канада корольдік атты полициясы (RCMP) бірлескен баспасөз мәслихатында Брайант пен Ван Рутселаар атыстан шамамен үш жыл бұрын қазір жабылған Omegle хабарлама қызметінде танысып, байланыста болғанын мәлімдеді.
АҚШ-тың міндетін атқарушы прокуроры Нил Флойд пен ФБР-дің Сиэтл бюросының жауапты арнайы агенті У. Майк Херрингтон Брайант Ван Рутселаарға жаңа аяқ киім алуға шамамен 100 доллар, тұтандырғышқа шамамен 15 доллар жіберген деп есептейді.
Билік өкілдерінің айтуынша, екі күдіктінің жеке кездескені туралы әзірге ешқандай белгі жоқ. CBC телеарнасы алған айыптау қорытындысына сәйкес, Брайант 2025 жылдың тамызында немесе оған дейін Ван Рутселаармен «біле тұра және қасақана» қастандық жасаған.
Сол тамызда Брайант Ван Рутселаарға екеуінің хабарламаларын «жоюдың жолын табу» керектігін айтқан, ал желтоқсанның ортасында атыс туралы бейнені интернетке жариялағанда анықталмау үшін VPN қолдануды ұсынған. Бұл туралы CBC қарап шыққан сот құжатында жазылған.
Полиция Брайант бірнеше рет Ван Рутселаарды шабуылдан бас тартуға көндіруге тырысқанын, бірақ құқық қорғау органдарына хабарласпағанын айтты. Олардың қосымшалауынша, Ван Рутселаар отбасылық үйде анасы мен ағасын атып өлтірген соң көлікті іске қоса алмаған. Брайант қозғалтқышты қалай қосу керектігін айтып көмектескен, осылайша атысшы мектепке жетіп, шабуылды жүзеге асырған.
Брайант сондай-ақ бұқаралық атысты тікелей эфирде көрсетуге келіскен. Херрингтонның айтуынша, егер Брайант мұны істемегенде, полиция Ван Рутселаардың шабуылды жасағанына сенімді болмас еді.
Күдіктінің адвокаты бар-жоғы белгісіз. Брайант АҚШ азаматы ретінде ФБР тергеуі аясында АҚШ-та сотталады. ФБР канадалық билікпен тығыз жұмысты жалғастыратынын мәлімдеді.