АҚШ президенті Дональд Трамп әкімшілігі жаңа есепте Қытай мен басқа елдер үшінші елдер арқылы экспорттық баждарды айналып өтіп жатқанын мәлімдеді. Бұл туралы infohub.kz сайты хабарлайды.
Ақ үйдің жаңа есебінде көрсетілгендей, елдер өз экспорттарын үшінші елдер арқылы жіберіп, АҚШ-тың баждарын айналып өтуде. Бұл салық түсімдерінің жыл сайын 19-26 миллиард долларға азаюына әкеліп отыр. Есепте 2018 жылы Қытай жаңа баждарға жауап ретінде тауарларын Мексика мен Малайзия сияқты елдерге орау және ішінара құрастыру үшін жібергені атап көрсетілген. Бұл тәжірибе траншиппинг деп аталады. Осылайша, АҚШ-тың Қытайдан импорты төмендегендей көрінгенімен, Бейжің өндіріс секторын дамытуды жалғастырып, американдық зауыттар мен жұмыс орындарына қауіп төндіруде.
Ақ үйдің сауда жөніндегі кеңесшісі Питер Наварро журналистерге берген брифингте Қытай өз экспортын 40-тан астам ел арқылы жүргізіп жатқанын айтты. Алайда ол есепте көтерілген мәселелер басқа елдердің баждарды айналып өтуге жол беруіне қатысты екенін де жеткізді. «Жылдар бойы траншиппинг алаяқтығы коммунистік Қытайға өз экспортын жууға мүмкіндік берді», — деді Наварро.
Бұл есеп қыркүйек айында жоспарланған Қытай басшысы Си Цзиньпиннің сапары қарсаңында жарияланды. Трамп өзінің мамыр айындағы Бейжің сапары кезінде Си Цзиньпин туралы жылы сөздер айтқан болатын. Қытай үкіметі АҚШ-пен қарым-қатынасын «стратегиялық тұрақтылық» деп сипаттайды, алайда оның өндірістік тауарлар экспортын қолдайтын саясаты Америка, Еуропа, Жапония және басқа елдердегі автомобиль, металл және электроника секторларын тұрақсыздандыруда.
Наварродың айтуынша, Үндістан сияқты басқа елдер де жаңа баждарды айналып өту үшін траншиппингті қолдануы мүмкін. Трамп әкімшілігі әзірлеп жатқан жаңа сауда келісімдерінде мұндай тәжірибені қолданатын сауда серіктестеріне жаза қолдануды қамтамасыз ететін ережелер болады.
Трамп әкімшілігі американдық өндірушілерді қорғау мақсатында әлемнің көптеген елдеріне, одақтастар мен қарсыластарға жоғары импорттық баждарды енгізген. Сонымен қатар, бұл баждар ел ішінде жаңа инфляциялық қысым тудырды. Есепте траншиппингтің ауқымын бағалау үшін әртүрлі деректер келтірілген: үкімет пен жеке сектордың мәліметтері бойынша жыл сайын 34,2 миллиард доллардан 303 миллиард долларға дейін тауар траншиппинг арқылы өткізіледі. Орташа есеппен 75 миллиард долларлық тауар траншиппингке ұшырайды деп есептеліп, салық түсімдерінің жоғалуы бағаланған.
Бұл мәселені шешу үшін АҚШ-тың Кеден және шекара қорғау қызметі траншиппингті тоқтату үшін жасанды интеллектті қолданатын пилоттық бағдарламаны бастаған. Наварроның айтуынша, импорттаушы тауардың шығу тегін бұрмалағаны анықталса, оның импортына шамамен бір жыл бұрынғы кезеңге кері күшпен баж салынады. Президенттің екінші мерзіміндегі баждарына қатысты бірнеше сот шағымдары түсіп, ақпан айында Жоғарғы сот олардың кейбірін жойған болатын. АҚШ әлі де әлемге экспорттағанынан көп импорттайды, бірақ биылғы сауда тапшылығы 371 миллиард долларды құрап, өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда шамамен 189 миллиард долларға төмен.