АҚШ әкімшілігі санақ жүргізу кезінде заңсыз иммигранттарды есепке алмауды ұсынып отыр. Бұл федералды ресурстарды бөлуге және Өкілдер палатасындағы округтердің шекарасын анықтауға айтарлықтай әсер етуі мүмкін. Сәрсенбіде Федералды тізілімде жарияланған ұсынылған ережеге сәйкес, Санақ бюросы нәсіл мен этникалық тегі туралы деректерді жинау тәсілін де қайта қарастыруды жоспарлап отыр. Бұл — әкімшіліктің әртүрлілік, теңдік және инклюзия бағдарламаларынан арылу әрекеті аясында жүзеге асырылуда.
Әр он жыл сайын өткізілетін санақ тарихи түрде АҚШ Конституциясының 14-түзетуінде көрсетілгендей, азаматтығына немесе иммиграциялық мәртебесіне қарамастан, елдегі «адамдардың жалпы санын» есептейді. Бұл деректер штаттарға конгресс округтерінің карталарын жасау үшін қажет, ал бұл карталар Өкілдер палатасын қай партия бақылайтынын анықтауда шешуші рөл атқарады. Дональд Трамп пен оның оңшыл одақтастары заңсыз иммигранттар деректерді бұрмалауы мүмкін деп бұрыннан мәлімдеп келеді. Президент биылғы жылы 2020 жылғы санақты қайта жүргізуді талап етіп, оны «2024 жылғы президенттік сайлау нәтижелері мен ақпаратына» негізделген жаңа зерттеумен ауыстыруды ұсынған болатын. Ол өзінің Truth Social парақшасында «Елімізде заңсыз жүрген адамдар есепке алынбайды» деп жазды.
Санақ бюросы ұсынған жаңа ереже заңды тұрақты тұрғындарды есептеуді жалғастырады, ал заңсыз иммигранттарды «АҚШ-пен жеткілікті байланысы мен адалдығының болмауына» байланысты есептен шығарады. Сондай-ақ, заңды мәртебесі тұрақты тұрғын мәртебесінен гөрі тұрақсыз және мерзімі белгісіз адамдарды да алып тастау ұсынылуда. Сауда министрлігіне қарасты бюро респонденттердің заңды мәртебесін анықтау үшін «әкімшілік жазбаларға кең қол жеткізуін» пайдалану мүмкіндігін қарастырып жатыр. Бұған Қазынашылық, Денсаулық сақтау және халыққа қызмет көрсету, Қорғаныс және Ішкі қауіпсіздік департаменттері, сондай-ақ пошта қызметі жинаған деректер кіруі мүмкін.
Бұл өзгерістер Трамптың бірінші президенттік мерзіміндегі әрекеттерін қайталайды. Ол кезінде 2020 жылғы санаққа азаматтық туралы сұрақ қосуды талап еткен, бірақ сәтсіздікке ұшыраған. Бюро азаматтық туралы сұрақ санаққа қатысқысы келетіндердің санын азайтады деп шешкен еді, ал Жоғарғы сот сайып келгенде бұл әрекетке қарсы шешім шығарды. 2021 жылы Джо Байден президент болған кезде бұл әрекет толығымен тоқтатылды.
Санақ бюросы сондай-ақ «нәсіл, этникалық тегі және жыныстық бағдар» туралы сұрақтарды қайта қарастыруда. Ережеде мұндай сұрақтардың «(ықтимал) сезімтал сипатына» және «бұл ақпаратқа қажеттіліктің немесе пайдалылықтың төмендеуіне» назар аударылады. Бұл федералды заң бойынша азаматтардың санақ сұрақтарына шынайы жауап беру міндетіне қайшы келуі мүмкін. Ұсыныста «Адамдарды нәсілі мен этникалық тегі бойынша жіктеу әрекетінің мағынасы, маңыздылығы мен әсері туралы елеулі күмәндар біздің ұлттық пікірталасымызда айқын көрініп, заңнамадағы өзгерістерден көрініс тапты» делінген.
Егер Санақ бюросы өзгерістерді жүзеге асырса, демократтар мен одақтас қорғаушы топтардың заңды қарсылығына тап болуы әбден мүмкін. Өкілдер палатасының бақылау комитетіндегі демократтар президентті санақты «бұрмалауға» тырысты деп айыптап, былай деді: «14-түзету анық: санақ АҚШ-та тұратын БАРЛЫҚ адамдарды есептеуге арналған. Біз бұған қарсы тұрамыз».