АҚШ пен Сауд Арабиясы азаматтық атом энергиясы саласында келісімге келді. Енді Сауд Арабиясы американдық технологияны қолданып ядролық реакторлар салып, уран байыта алады, деп хабарлайды infohub.kz.
Сауд Арабиясымен азаматтық ядролық келісім бірнеше жыл бойы дайындалып келді. Бұған бұрынғы президент Дональд Трамптың бірінші әкімшілігі де, Джо Байденнің әкімшілігі де атсалысты.
Байденнің жоспарынан айырмашылығы — қазіргі келісім БҰҰ-ның Халықаралық атом энергиясы агенттігіне (ХАЭА) кенет тексерулер жүргізуге мүмкіндік беретін Қосымша хаттаманы қамтымайды.
Келісім Сауд Арабиясына уран байытуға және ядролық қалдықтарды қайта өңдеуге рұқсат береді. Бұл ядролық қару жасауға апаратын жол болуы мүмкін. Біріккен Араб Әмірліктері 2009 жылы АҚШ-пен осындай келісімге қол қойғанда осы екі әрекеттен бас тартқан еді.
АҚШ Энергетика министрі Крис Райт пен оның сауд әріптесі ханзада Әбділәзиз бин Салман келісімге — 123 келісімі ретінде белгілі — қол қойды. Бұл туралы АҚШ Энергетика министрлігінің мәлімдемесінде айтылды.
Әкімшілік келісім АҚШ-тың Атом энергиясы туралы заңындағы таратпау шарттарын сақтайтынын мәлімдеді. Сауд Арабиясы ұзақ уақыт бойы АҚШ-пен әріптестік жасамаса, Қытаймен немесе Ресеймен ынтымақтаса алатынын айтып келеді.
Энергетика министрлігінің хабарлауынша, келісім енді Конгреске жіберіледі. Конгресс 90 сессиялық күн ішінде келісімге қарсы дауыс бермесе, ол күшіне енеді. Алайда президенттің ветосын жою үшін үштен екі дауыс қажет.
Бірнеше демократ заң шығарушы бұл келісім Таяу Шығыста қарулану жарысын тудыруы мүмкін деп алаңдаулы. Сауд Арабиясының ханзадасы Мұхаммед бин Салман патшалықтың ядролық қару жасағысы келмейтінін, бірақ Иран жасаса жасайтынын бірнеше рет айтқан.
«Олар Сауд Арабиясы — жауынгер және авторитарлы мемлекетке ядролық қару технологиясын дамытуға рұқсат беріп, Иранмен соғыс бастап жатыр. Бұл келісім бәрімізді қауіпсіз етпейді», — деді сенатор Эдвард Марки, демократ.