Алматыда атмосфералық ауаны қорғаудың жаңа ережелері бекітілді. Олар қатты отыннан кезең-кезеңімен бас тартуды және үйлерін көмірмен, ағашпен немесе соляркамен жағуды жалғастырғандарға айыппұл салуды көздейді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Құжат 30 желтоқсанда күшіне енеді, алайда толыққанды 2027 жылы іске қосылады. Жаңа талаптарға сәйкес, ластаушы заттар шығарындылары төмен газдандырылған аймақтарда монша жағуға және үй-жайларды қатты немесе сұйық отынмен жылытуға тыйым салынады. Жалғыз рұқсат етілген отын түрі — газ.
«Крыша» порталының мәліметінше, бірінші кезеңде тыйым пилоттық режимде және тек оңтүстігінде Бөгенбай батыр көшесімен, шығысында Желтоқсан көшесімен, солтүстігінде Абай даңғылымен және батысында Достық даңғылымен шектелген белгілі бір аймақта енгізіледі. Алдымен Алматы әкімдігі бақылау жүйесін пысықтауды жоспарлап отыр, содан кейін ғана талаптарды жаңа аумақтарға таратады.
Бұзушылар қоршаған ортаны қорғау саласындағы санитарлық-эпидемиологиялық және экологиялық талаптарды сақтамағаны үшін Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 324-бабы бойынша жауапкершілікке тартылады. Жеке тұлғаларға ескерту немесе 10 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл қарастырылған, бұл 2026 жылы 43 250 теңгені құрайды. Шағын бизнес үшін санкция 15 АЕК (64 875 теңге), орта бизнес үшін — 20 АЕК (86 500 теңге), ірі бизнес үшін — 100 АЕК (432 500 теңге) болады. 2027 жылы АЕК өсетінін, демек айыппұлдар да жоғарылайтынын ескеру қажет.
Қатты және сұйық отынмен жағуға тыйым салу газдандырылған аудандардағы үйлерге қатысты. Алайда учаскенің жанында газ құбырының болуы меншік иесінің үйін оған қоса алатынын білдірмейді. Әкімдікте жаңа талаптарды қолдану кезінде газға қосылудың нақты техникалық және құқықтық мүмкіндігін ескеру қажет екенін хабарлады. Мысалы, желі қуатының жеткіліксіздігі, өрт қауіпсіздігі талаптары немесе жылжымайтын мүлік құжаттарындағы мәселелерге байланысты қосылу мүмкін болмауы мүмкін. Мұндай жағдайларда қатты отынға тыйым автоматты түрде қолданылмауы тиіс. Сонымен қатар, үйді газға қосу мүмкіндігін анықтайтын нақты өлшемдерді әкімдік әлі әзірлеп жатыр.
Мұржадағы сүзгі азаматтарға аумақта тыйым әрекет етіп тұрған кезде үйді көмірмен, ағашпен немесе сұйық отынмен жағуды жалғастыруға мүмкіндік бермейді. Осыған байланысты әкімдікте меншік иелеріне газ немесе электр жылытуға көшуді ұсынады. Алайда газға көшу азаматтардың қалтасына қатты соққы болуы мүмкін. Мысалы, Алматыда бір нүктеге қосылу 200 мың теңгеден басталады. Бұған тұрғындар орнатуға мәжбүр болатын пештің өзі кірмейді. Дегенмен, әкімдікте қолдау бағдарламасы әлі әзірленіп жатқанын хабарлады. Нақты көмек шаралары әзірге жоқ, бірақ олар әлеуметтік осал алматылықтар үшін болады.
Алматылықтардың ережелерді сақтауы тексеріледі, бірақ тек негіздер болған жағдайда, мысалы, мониторинг деректері немесе көршілердің шағымы бойынша. Егер көрші жеке үйдің көмірмен немесе ағашпен жағуды жалғастырып жатқанын хабарласа, бұл тексеруге негіз болуы мүмкін. Алайда түтіннің иісі ғана жауапкершілікке тарту үшін жеткіліксіз — бұзушылық тіркелуі тиіс. Әкімдікте жеке секторды бақылау біртіндеп күшейтілетінін де хабарлады.