Амазонканың бес елінің полициясы әлемдегі ең үлкен тропикалық орманда экологиялық қылмысқа қарсы ірі операция жүргізді. Боливия, Бразилия, Колумбия, Эквадор және Перу билігі 2026 жылғы «Жасыл қалқан» операциясы аясында 3600-ден астам полицейді жұмылдырды. 15-31 шілде аралығында өткен операция заңсыз тау-кен өндіру, ағаш кесу, жабайы жануарлар саудасы, жанармай контрабандасы және жерді заңсыз басып алуға қарсы бағытталды. Нәтижесінде 1045 далалық іс-шара барысында 839 адам ұсталды, деп хабарлайды infohub.kz.
Тәркіленген тауарлардың құны 280 миллион доллардан асты. Билік 280 мың текше метрден астам заңсыз кесілген ағашты — бұл шамамен 110 олимпиадалық жүзу бассейнін толтыруға жетеді — сондай-ақ 195 тонна минералдар мен заңсыз тау-кен өндіруде қолданылатын жабдықты, оның ішінде алтын, көмір, темір және мысты тәркіледі. Сонымен қатар, 3000-нан астам тірі жануар құтқарылды, ал жабайы жануарлар саудасына байланысты кемінде 430 өлі жануар табылды, оның ішінде жыландар, құстар, кесірткелер мен балықтар бар.
Экологиялық қылмыс Амазониядағы ең тиімді заңсыз бизнестің біріне айналды, оған алтын, ағаш және жабайы жануарларға жаһандық сұраныс себеп болып отыр. Тергеушілердің айтуынша, қылмыстық топтар көбінесе заңсыз тау-кен өндіруді, ағаш кесуді және жабайы жануарлар саудасын біріктіріп, ортақ жолдар мен қаржылық желілерді пайдаланады. Бұл трансшекаралық ынтымақтастықтың маңыздылығын арттырды, өйткені қылмыстық топтар құқық қорғау органдарынан қашу үшін адамдар мен тауарларды көрші елдерге жиі жылжытады.
Операцияны Колумбияның астанасы Боготадан БАӘ қолдауымен 2023 жылы БҰҰ Есірткі және қылмыс жөніндегі басқармасымен бірлесіп құрылған Климат үшін құқық қорғау халықаралық бастамасы (I2LEC) үйлестірді.
Бұл операция 2025 жылы Бразилия, Колумбия, Эквадор және Перудың 1500-ден астам полицейін біріктірген ұқсас көпұлтты күш-жігерден кейін жүзеге асырылуда. Сол операция экологиялық қылмысқа қарсы барлау ақпаратын бөлісу мен бір мезгілде шекаралық іс-қимылды үйлестірудің алғашқы ірі әрекеттерінің бірі болды.
Биылғы операция Боливияны қамтыды және шалғай шекаралық және өзен аймақтарында синхронды іс-қимылдарды қамтыды. БАӘ Ішкі істер министрлігі Халықаралық істер басқармасының бас директоры полковник Дана Хумаид: «БАӘ басшылығы трансұлттық қылмысқа қарсы күресте ынтымақтастық маңызды деп санайды. Бірлесіп жұмыс істеу арқылы құқық қорғау органдары неғұрлым күшті нәтижелерге қол жеткізе алады», — деді. Колумбия Ұлттық полициясының директоры генерал Уильям Освальдо Ринкон Самбрано операция барлау ақпаратын үйлестірілген іс-қимылға айналдыруды көрсеткенін атап өтті. «Табиғи ресурстарымызды қорғау ортақ жауапкершілікті талап етеді», — деді ол. Перу полициясының экологиялық қылмыс жөніндегі бастығы генерал Дж. Мануэль Крус Чамба экологиялық қылмыстар «шекараны мойындамайтынын», сондықтан халықаралық ынтымақтастықты қажет ететінін айтты.