Қазақстан әлі де ыстықтан қысылып жатыр. Қазгидромет мамандары ауа температурасының экстремалды деңгейге жету себебін және бұған климаттың өзгеруінің қатысын түсіндірді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Қазгидрометтің мәліметінше, еліміздің кейбір өңірлерінде ауа температурасы +40...+46 градусқа жеткен. Аномальды ыстық екі фактордың – ұзақ мерзімді климаттың өзгеруі мен қазіргі синоптикалық жағдайдың үйлесуінен пайда болды. Бұл ретте ыстық толқындары тек жаһандық жылынудан туындады деу дұрыс емес.
Қазгидрометте соңғы онжылдықтар 60 жылдық бақылау кезеңіндегі ең ыстық болғанын, ал 2025 жыл елдегі метеобақылау тарихындағы ең жылы жыл болғанын атап өтеді.
«Қазіргі синоптикалық жағдай Қазақстанның үлкен бөлігінде тұрақты антициклонның қалыптасуымен анықталды, ол бұлттылықтың дамуына кедергі келтіріп, жер бетінің қарқынды жылынуына және Орта Азия мен Иран аудандарынан Қазақстан аумағына ыстық ауа массаларының келуіне себеп болды. Нәтижесінде көптеген өңірлерде ауа температурасы +40...+46 градусқа жетті», — дейді Қазгидрометтің ғылыми-зерттеу орталығының директоры Тұрсын Тиллакәрім.
Қазгидрометте жаһандық жылыну ыстықтың әрбір жеке эпизодының тікелей себебі емес, бірақ жалпы температуралық фонды көтеретінін атап өтті. Сондықтан ұқсас синоптикалық процестер бүгінде бірнеше онжылдық бұрынғыға қарағанда жоғары температураға әкеледі.
Қазгидрометтің дерегінше, маусым айы еліміздің орталық, оңтүстік және шығыс өңірлері үшін экстремалды жылы болды. Ал Қазақстанның батысы керісінше салқын ауа райымен сипатталды. Маусымдағы орташа айлық ауа температурасы климаттық нормадан 1–3 градусқа жоғары болды.
«2026 жылғы шілдеде Қазақстанның басым бөлігінде орташа айлық ауа температурасы климаттық нормадан 1-2 градусқа жоғары болады деп күтілуде. Алайда кейбір күндері ең жоғары күндізгі температураның ауытқуы айтарлықтай үлкен болуы мүмкін және олар 5 градусқа дейін жетуі мүмкін. Өңірлер бойынша айтсақ, ең айқын ыстық оңтүстік облыстарда, Орталық Қазақстанда, сондай-ақ Қазақстанның оңтүстік-шығысының кейбір аудандарында байқалады», — деді Тұрсын Тиллакәрім.
Қазіргі ыстық бүкіл Қазақстан үшін рекордтық болды деп айту әлі ерте, деп атап өтті синоптиктер. Климаттық рекордтар әрбір метеостанция үшін бақылау деректерін тексеріп, өңдегеннен кейін жеке белгіленеді.
Сонымен қатар мұндай жағдайлар жиі тіркелуде. Синоптиктердің мәліметінше, 2025 жылы Шымкент, Алматы, Түркістан, Тараз, Ақтау, Қызылорда және басқа қалаларда температуралық рекордтар жаңартылды. 2026 жылдың мамырында 80 жылдан астам уақыт бойы сақталған рекордты қоса алғанда, жаңа температуралық максимумдар тіркелді. Маусым айында да жаңа рекордтар тіркелді.
Экстремалды ыстық кезеңінде мамандар ашық күн астында болуды, әсіресе сағат 11:00-ден 17:00-ге дейін шектеуге кеңес береді. Сондай-ақ күндізгі уақытта дене жүктемесін азайтып, өрт қауіпсіздігі ережелерін сақтау қажет. Синоптиктер ресми болжамдар мен дауылды ескертулерді бақылап, ықтимал қауіпті ауа райы құбылыстары туралы уақтылы біліп отыруды ұсынады.