АҚШ қазынашылық хатшысы Скотт Бессент Иранға «тарихтағы ең ірі қаржылық шабуыл» жасайтынын ескертіп, АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысы «ақтық кезеңге» аяқ басқанын мәлімдеді. Бұл пікірін ол Financial Times газетіне жазған мақаласында білдірді, деп хабарлайды infohub.kz.
Бессенттің айтуынша, АҚШ Иранмен барлық экономикалық байланысты үзеді және бұл «экономикалық D-Day» болады. Ол Иранмен қаржылық ынтымақтастық жасайтын кез келген елді де оқшаулайтынын ескертті. Бұл қауіп АҚШ президенті Дональд Трамп әкімшілігінің алдыңғы қауіптерінен бірнеше рет бас тартып, мерзімдерді ұзартқанынан кейін айтылып отыр.
Иран Бессенттің бұл сөздерін жоққа шығарып, «соғыс жалғаса берсе» аймақтан мұнай экспортын толығымен тоқтататынын мәлімдеді, деп хабарлайды Reuters. Иран билігі кемелерге Ормуз бұғазынан рұқсатсыз өтуге болмайтыны туралы жаңа ескерту де жасады.
Әлемдегі мұнай мен газдың бестен бір бөлігі әдетте осы бұғаз арқылы тасымалданады, алайда ақпан айының соңында басталған қақтығыстан бері Иран бұл ағынды іс жүзінде тоқтатып тастады. Бессент экономикалық қысымның нақты неден тұратынын айтпады, бірақ ол дүйсенбі күні жергілікті уақыт бойынша сағат 13:00-де (18:00 BST) АҚШ-та өтетін баспасөз мәслихатында бұл туралы егжей-тегжейлі айтады деп күтілуде.
«Әлем түсінуі керек: біздің мақсатымыз — Тегеран жалғыз қалғанша, тирандық режимді қолдап тұрған әрбір экономикалық тыныс жолын үзу», — деп жазды ол.
АҚШ соғыс барысында Иранға бірнеше рет қауіп төндірді. Сәуірде Трамп Иран соғысты тоқтатып, Ормуз бұғазын ашпаса, «бүкіл өркениет бүгін түнде жойылады» деп мәлімдеген еді. Алайда, Пакистанның делдалдығы мен дипломатияға шақырғаннан кейін АҚШ бұл ұстанымынан бас тартты.
Иран қазірдің өзінде АҚШ-тың қатаң экономикалық санкцияларына ұшырап отыр. 2015 жылы АҚШ-тың бұрынғы президенті Барак Обама және оның одақтастары Иранмен ядролық бағдарламаны шектеуге келісіп, көптеген санкцияларды алып тастаған болатын. Бірақ Трамп 2018 жылы бұл келісімнен шығып, оны «түпкілікті ақаулы» деп атап, Иранға қарсы барлық санкцияны қайта енгізді.
Джо Байден президенттігі кезінде Обама дәуіріндегі келісімді қалпына келтіру әрекеттері сәтсіз аяқталды. Биылғы сәуірде Трамп әкімшілігі Тегеранмен бизнес жасайтын шетелдік банктер мен компанияларға қарсы санкциялар толқынын бастады, өйткені әскери операциялар Иран режимін берілуге мәжбүрлемегені анық болды.