Қашаған кен орнының операторы халықаралық төрелік Қазақстанға 2,3 трлн теңге (шамамен 4,9 млрд доллар) көлеміндегі экологиялық айыппұлды өндіріп алуға уақытша тыйым салғанын мәлімдеді, деп Reuters-ке сілтеме жасап, Orda.kz хабарлайды.
Бұған дейін Қазақстанның Әділет министрлігі оператор бұл соманы 20 шілдеге дейін төлеуі керек екенін хабарлаған болатын. Алайда North Caspian Operating Company (NCOC) компаниясы төрелік трибунал аралық шара қабылдағанын мәлімдеді. Бұл шара билікке іс аяқталғанға дейін айыппұлды өндіріп алу бойынша ешқандай әрекет жасауға тыйым салады.
«NCOC және жобаға қатысушы компаниялар бұл айыппұлды және оған негіз болған айыптауларды мойындамайды. Біз оларды қолжетімді барлық тәсілдермен даулаймыз», — делінген оператордың мәлімдемесінде.
NCOC Қазақстандағы ең ірі мұнай кен орны — Қашағанды игеруде. Консорциум құрамына Shell, TotalEnergies, ExxonMobil, қытайлық CNPC және басқа да халықаралық компаниялар кіреді.
Қазақстан шетелдік мұнай компанияларымен бірден бірнеше арбитраж дауларын жүргізуде. Билік оларды экологиялық бұзушылықтарға және келісімшарт талаптарын сақтамауға айыптайды. Қаңтар айында Қазақстан шамамен 4 млрд доллар талап еткен Қарашығанақ бойынша арбитражда өз пайдасына шешім шығарды.
2022 жылғы желтоқсанда Атырау облысы экология департаменті NCOC-тің жұмысын тексерді. Компания күкіртті сақтау ережелерін бұзды деп айыпталды, ал бірнеше айдан кейін облыстық сот 2,3 трлн теңге айыппұл тағайындады. Апелляциялық саты бұл шешімді күшінде қалдырды. NCOC айыппұлды бірнеше рет даулады, соңғы апелляция 2025 жылғы желтоқсанда қаралды. Сот компанияның талабын қабылдамады, бірақ шешім әлі күшіне енген жоқ. Іс жүргізу барысында экологиялық талаптар NCOC және Қарашығанақ операторы Karachaganak Petroleum Operating (KPO) компаниясына қарсы үлкен процестің бір бөлігіне айналды. Мемлекет оларды 1990-жылдары жасалған өнім бөлісу келісімдерін адал орындамады деп айыптайды.
Бұған дейін Қазақстан мен NCOC Қашағанды жөндеу мерзімдері туралы әлі де дауласып жатқаны хабарланған болатын.