InfoHub Logo

Елорданың сол және оң жағалаулары арасындағы айырмашылықтарды білесіз бе? Әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері мен артықшылықтары бар. Бұл мақалада біз Астананың екі бөлігінің қандай айырмашылықтары бар екенін, олардың тұрғындар өміріне қалай әсер ететінін қарастырамыз.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Визуалды айырмашылықтар

Екі жағалауды салыстырғанда бірден көзге түсетін – бұл визуалды айырмашылық. Сол жағалау жаңа, заманауи және технологиялық қала ретінде қабылданады. Мұнда ірі тұрғын кешендері, сауда ойын-сауық орталықтары, бизнес нысандары және мемлекеттік мекемелер шоғырланған. Бұл ғимараттардың көбісі қазіргі Астананың танымал символдарына айналған.

Сол жағалаудағы әрбір жаңа ғимарат заманауи сәулет үлгілеріне сай салынған. Стеклді қасбеттер, функционалды жарықтандыру, биік қабаттар, жылдам лифтілер, абаттандырылған аулалар мен жер астындағы автотұрақтар – мұның бәрі осы жағалаудың көркін ашады.

Көптеген тұрғын үй кешендері «қала ішіндегі қала» қағидатымен салынған. Яғни, пәтеріңізден шықсаңыз, бірден дүкенге, кафеге немесе қызмет көрсету орындарына кіре аласыз. Бұл формат тұрғындарға ыңғайлы болып шықты, себебі күнделікті қажетті заттардың көбісі үйден бірнеше минут жерде орналасқан. Әсіресе кешкісін, сол жағалау жарық пен белсенді өмірге толысады. Елордаға келген қонақтар үшін бұл қаланың жаңа келбеті болып көрінеді.

Кемшіліктер мен ескертулер

Алайда, мұндай даму үлгісінің кері жағы да бар – бұл тығыз биік ғимараттардың салынуы. Визуалды тартымдылығына қарамастан, бұл жағдай автотұрақтарда, арнайы техниканың кіруінде және аулаларға қолжетімділікте қиындықтар тудырады. Төтенше жағдайларда, мысалы, өрт шыққан кезде, шлагбаумдар мен тұраққа қойылған көліктерге байланысты кейбір тұрғын үй кешендеріне жету қиындауы мүмкін. Соңғы жылдары жаңа тұрғын үй кешендері өте тығыз салынып, ғимараттар арасындағы бос орындар азайып барады. Кейде тіпті әр бос жерге ғимарат тұрғызып жатқандай әсер қалдырады.

Бұл практикалық мәселелерден бөлек, сол жағалаудың дамуына қатысты тағы да кең ауқымды ескертулер бар. Мысалы, жаңа аудандардың сәулеттік келбеті. Заманауи тұрғын үй кешендері бір-бірінен аса қатты ерекшеленбейді. Осылайша, елорда өзінің бет-бейнесін жоғалтып барады. Сонымен қатар, тұрғын үй кешендерінің, мейрамханалардың және коммерциялық нысандардың атауларында шетел сөздері мен шетел қалаларының атаулары жиі қолданылады. Елорда қазақ мәдениетін, тарихын және ұлттық ерекшеліктерін тек жеке нысандар арқылы ғана емес, күнделікті қалалық орта арқылы да белсендірек көрсете алады. Болашақта Астананың сәулеттік бейнесі қандай болуы керек? Бұл әлі де пікірталас тудыратын сұрақ.

Оң жағалау: Таныс және жайлы орта

Оң жағалау әлдеқайда таныс және игерілген көрінеді. Мұнда кеңес дәуірінен қалған көптеген ғимараттар, Целиноград кезінен қалған аулалар мен кварталдар сақталған. Жаңа тұрғын үй кешендері де салынып жатыр, бірақ көбінесе бұрыннан қалыптасқан қалалық ортаға кіріктіріледі. Сонымен қатар, мұнда жаңартуды қажет ететін ескі инфрақұрылым да қалып отыр. Инженерлік желілер мен тұрғын үй қорының бір бөлігі сол жағалаудың жаңа аудандарынан жасы бойынша айтарлықтай ерекшеленеді. Осының салдарынан қаланың екі бөлігі жиі екі түрлі Астана ретінде қабылданады.

Тағы бір маңызды айырмашылық – іс-шаралар мен мәдени өмірдің шоғырлануы. Сол жағалауда ірі форумдар, халықаралық саммиттер, ресми кездесулер, концерттер және қаланың көптеген іс-шаралары өтеді. Мұнда елорданың іскерлік және қоғамдық өмірінің айтарлықтай бөлігі шоғырланған. Оң жағалауда қалалық қарқын әлдеқайда тыныш, себебі көшелер сирек жабылады, көлік шектеулері аз, ал орта әлдеқайда салмақты көрінеді. Көптеген тұрғындар оң жағалаудың көгалдандырылуын да атап өтеді. Мұнда ересек ағаштар, скверлер және қалыптасқан тұрғын кварталдар көбірек. Бұл ауданның атмосферасын негізінен осылар анықтайды.

Нәтижесінде, екі түрлі өмір сценарийі қалыптасады: сол жағалауды көбінесе заманауи сәулет пен динамикалық қалалық қарқынды ұнататындар таңдайды, ал оң жағалауды тыныш және таныс ортаны бағалайтындар таңдайды.

Көлік және жаяу жүру

Оң жағалаудың тағы бір артықшылығы – кептелістер мен көлік ағынының азаюы. Оның ықшам жоспарлануы көптеген бағыттарды қысқа әрі ыңғайлы етеді. Сол жағалауда жағдай басқаша. Кең даңғылдар, ірі жол айырықтары және көп жолақты жолдар кеңістік сезімін тудырады, бірақ сонымен бірге жаяу жүргіншілер үшін өмірді қиындатады. Өткелдер арасындағы қашықтық мұнда үлкен, ал ашық учаскелер әсіресе қыста қатты сезіледі.

Оң жағалау бұл тұрғыдан күнделікті серуендеу үшін әлдеқайда қолайлы көрінеді. Кеңестік құрылыс, аулалар және қалыптасқан көшелер желісі көптеген тұрғындар ыңғайлы деп санайтын ортаны құрайды. Сонымен қатар, оң жағалаудың өзіндік кемшіліктері бар, бұл туралы бұрын айттық. Ең алдымен – бұл тұрғын үй қорының жасы және кейбір инженерлік желілерді жаңарту қажеттілігі. Ескі үйлер, тар аулалар және заманауи қоғамдық орындардың жетіспеушілігі сол жағалаудың жаңа аудандарымен айтарлықтай контраст тудырады.

Жалпы мәселелер

Екі жағалау үшін де ортақ мәселе – автотұрақтар. Автокөліктер санының өсуі ескі құрылыстың мүмкіндіктерімен сәйкес келмейді. Егер сол жағалауда жағдайды жер астындағы автотұрақтар ішінара өтейтін болса, онда оң жағалауда көліктер көбінесе аулаларда және жол бойында қалып, қосымша жүктеме тудырады.

Демалыс инфрақұрылымында да айырмашылықтар бар. Оң жағалауда әдеттегі серуендеу аймақтары мен скверлер көбірек, бірақ ірі сауда орталықтары аз. Бұл ретте аудандардың өзі біркелкі емес: Көктал, Оңтүстік-Шығыс, қаланың орталық бөлігі және вокзал маңындағы аумақтар атмосферасы мен өмір салты бойынша бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленеді.

Бір орталықсыз қала

Астанада көптеген қалаларға тән бір классикалық орталықты бөліп көрсету қиын. Мұнда бірнеше жергілікті орталықтар бар деуге болады. Оң жағалауда бұларға «Қазақ елі» монументі, Бейбітшілік және келісім сарайы, Конгресс-холл жанындағы жағалау, Еуразия университеті ауданы және Сарыарқа даңғылы жатады.

Сол жағалауда мұндай нүктелерге Бәйтерек, «Хан Шатыр», Дөңгелек алаң, Орталық саябақ, EXPO аумағы және басқа да қоғамдық кеңістіктер жатады.

Қала бір орталыққа емес, бірнеше орталыққа айнала дамып келеді деуге болады. Функционалдық жағынан да екі жағалау әртүрлі. Оң жағалау қаланың өнеркәсіптік және логистикалық бөлігі болып қала береді: мұнда қоймалар, теміржол нысандары және өндірістік аймақтар орналасқан. Сол жағалау әкімшілік қызметтерге, бизнеске, қызмет көрсету саласына және қоғамдық өмірге бағытталған. Сондықтан тауарлар үшін көпшілігі әлі де оң жағалауға барады, ал іс-шаралар, демалыс және іскерлік белсенділік үшін сол жағалауға барады.

Астана жылдар бойы бір айқын тартылыс орталығын қалыптастыра алмады. Сол және оң жағалаулар әртүрлі сценарийлер бойынша дамыды және бүгінде әртүрлі функцияларды атқарады. Бірі елорданың әкімшілік және іскерлік ядросы болып қала берсе, екіншісі таныс қалалық ортаны және тұрғын сипатын сақтайды. Бірақ, мүмкін, осы үйлесім елорданың қазіргі келбетін анықтайтын шығар.