Нағыз күз Солтүстік жарты шарда 2026 жылғы 23 қыркүйекте Астана уақытымен 05:05-те басталады — дәл осы сәтте күзгі күн мен түннің теңелуі орын алып, астрономиялық күз өз билігін жүргізе бастайды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

Осы сәтке дейін күнтізбелік күнге қарамастан жаз жалғасады: оның аяқталуы Күннің көрінетін орталығының аспан экваторынан оңтүстікке қарай өтуімен белгіленеді. Экватордан оңтүстікте маусымдық ауысу кері тәртіппен жүреді — онда көктем басталады.

Күн мен түннің теңелуі күні тәулік ұзақтығы бүкіл жер шарында шамамен теңесіп, 12 сағатқа жуықтайды. 23 қыркүйектен бастап біздің жарты шарда түндер күндізден ұзара бастайды, ал жарық күн желтоқсандағы қысқы күн тоқырауына дейін тез қысқарады.

Адамдар ежелден Күннің қозғалысын бақылап келген: күн мен түннің теңелуі мен күн тоқырауы ауыл шаруашылығы циклінде бағдар ұстауға, егін егу мен өнім жинауды жоспарлауға көмектескен. Қыркүйектегі бұл оқиға көптеген мәдениеттерде дала жұмыстарының аяқталуымен, өнім үшін алғыспен және суық кезеңге дайындықпен байланыстырылған.

Ежелгі кельттерде өнім жинау кезеңі Мабонмен байланыстырылды. Қазіргі виккан дәстүрінде бұл — өнім мен қорытынды жасауға арналған Жыл дөңгелегі мерекелерінің бірі.

Кореяда қыркүйектегі күн мен түннің теңелуі қарсаңында Чхусок — дәстүрлі өнім және отбасылық кездесу мерекесі атап өтіледі. Оның күні ай күнтізбесімен анықталады, сондықтан ол әр жылы теңелумен сәйкес келе бермейді, дегенмен екі оқиға да бір маусымдық кезеңге жатады.

Кең тараған халықтық жорамалдар әдетте болашақ ауа райына қатысты: құстардың ұшуын, жануарлардың мінез-құлқын, желдің бағытын және орманның жай-күйін бақылайды. Бірақ бір күнге қарап бүкіл қыстың сипатын болжаудың ғылыми жолы жоқ. Мұндай бақылауларды сенімді болжам ретінде емес, мәдени жадының бір бөлігі және табиғаттың маусымдық өзгерістеріне мұқият қараудың себебі ретінде қабылдауға болады.

Бұған дейін «Курсив» 2026 жылғы күз қандай болатынын жазған. Синоптиктердің дерегінше, Қазақстанның басым бөлігінде қыркүйек климаттық норма шегіндегі температурамен өтеді. Елдің батысында жылырақ болады, ал солтүстік өңірлерде жауын-шашын көбірек болады деп болжануда.

Қазанда температуралық фон айтарлықтай өзгереді. Қазақстанның басым бөлігінде орташа айлық температура нормадан 1–2 градусқа жоғары болады деп күтілуде.

Қарашада да температура Қазақстанның басым бөлігінде әдеттегі мәндерден 1–2 градусқа жоғары болады деп күтілуде.