Австралиялық тұтқынның өзін «ұлттық тағамынан» айырғанын адам құқығының бұзылуы деп есептеп сотқа берген талабы қанағаттандырылмады. Виктория штатының Жоғарғы соты қылмыскер Андре Маккехнидің ашытқы негізіндегі тұзды пастаны түрмеде пайдалануға рұқсат берілмеуіне қатысты ісін қарап, шешім шығарды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Андре Маккехни Виктория штатының түрме жүйесіне жауапты органға сот талабын қойған. Ол түрмеде аталған тағамды бермеуін австралиялық ретінде өз мәдениетін «сезіну» құқығынан айыру деп бағалаған. «Вегемайтты тұтына алмаған соң, өзімді австралиялық мәдениетімді ұстану мүмкіндігінен айырылғандай, мұңды және отбасым мен қауымдастығымнан оқшауланғандай сезінемін», — деген ол штаттың Жоғарғы сотына берген түсініктемесінде.
Виктория түрмелерінде бұл өнім 2006 жылы тыйым салынған заттар тізіміне енгізілген. Себебі ол есірткі іздейтін иттердің жұмысына кедергі келтіруі мүмкін деп саналған. Сонымен қатар ашытқы қасиетіне байланысты оны алкогольді ішімдік ашытуға пайдалану ықтималдығы да ескерілген.
Түрме әкімшілігі мен уәкіл түрмеде отырған адамның Вегемайтты тұтынуға құқығы Түзету мекемелері туралы заңда немесе адам құқықтары жарғысында көзделген дегенді мойындамаған. Дүйсенбі күні сот Маккехнидің ісін қабылдамай, тұтқынның «денсаулығы мен әл-ауқатын сақтауға жеткілікті тағаммен қамтамасыз етілу» құқығының бұзылмағанын анықтады.
Судья Клэр Харристің айтуынша, Вегемайтты австралиялық мәдениеттің бір бөлігі деп санауға болады және адам құқықтары жарғысы жекелеген тағамдарға да қатысты болуы мүмкін. Алайда оның Виктория түрмелеріндегі тыйымы биліктің барабар шарасы болып табылады.
«Бұл (штаттың) көрсеткен негіздемелерімен айқын дәлелденеді. Олар түрме әкімшілігінің заңды міндеттемелерін орындауына, соның ішінде мекемені басқару, қауіпсіздік пен тәртіпті қамтамасыз ету, тұтқындарды қауіпсіз ұстау және олардың әл-ауқатына тікелей қатысты», — деді ол. «Маккехниге Вегемайтқа қол жеткізуге рұқсат бермеу туралы нақты бас тарту — орынды және айқын негізделген».
Андре Маккехни 30 жылдан астам уақыт бұрын Квинсленд штатында жылжымайтын мүлік әзірлеушісі Отто Кухнені пышақтап өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасына кесілген. Жазасының он жылын өтеген соң ол Виктория штатындағы түрмеге ауыстырылған.
Квинсленд, Оңтүстік Австралия және Тасмания штаттарында да бұл австралиялық ашытқы өніміне тыйым салынған, ал Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының түзету мекемелерінде оған рұқсат етіледі.
Вегемайт алғаш рет 1923 жылы Мельбурнде Ұлыбританияның Marmite өніміне балама ретінде жасалған. Дәмі қарама-қайшы пікір тудырғанына қарамастан, ол көптеген австралиялықтар үшін таңғы астың негізгі өніміне айналған. 2013 жылы брендті американдық Kraft компаниясынан Bega сатып алған.