2025 жылдың соңында іске қосылған Қазақстандағы жеке тұлғаларға арналған автолизинг бағдарламасы күтілгендей танымал бола алмады. Экономикалық жағдайлар бұл құралды дәстүрлі автокредиттеумен салыстырғанда тиімсіз етті, қазір жоба жетілдірілуде, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Лизингтің мәні компанияның автокөлікті сатып алып, оны клиентке уақытша пайдалануға беруінде. Азамат белгілі бір мерзім ішінде төлемдерді жүзеге асырады, ал келісімшарт аяқталғаннан кейін не көлікті қайтара алады, не қалдық құны бойынша сатып ала алады. Алайда тәжірибе көрсеткендей, бұл схемаға қызығушылық төмен болды.
ҚР Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев үкіметтегі брифингте автолизингтің жұмысына заңнамалық кедергілер жоқ екенін мәлімдеді. Мәселе экономикалық тиімсіздікте. «Шарттар тұрғысынан біздің ұстанымымыз – қазіргі уақытта заңнамаға түзетулер мен ерекше құқықтық режимдер енгізудің қажеті жоқ. Мұнда экономика мәселелері мен клиенттердің бұл құралды мүмкіндігінше жиі пайдалануы үшін қолайлы жағдайлар жасау маңызды», – деді министр. Ол қолайлы жағдайлар жасау базалық мөлшерлемені төмендетуді де қамтитынын растады.
Сарапшылар бұған дейін бағдарламаның қымбаттығын атап өтіп, оны көпшілік үшін қолжетімсіз еткенін айтқан болатын. Автосарапшы Алексей Алексеев бұл негізінен автокредиттің тағы бір түрі, бірақ тартымдылығы төмен екенін атап өтті. «Неліктен адам көліктің иесі болмай тұрып, лизингке алады? Оған бұл не үшін қажет? Әсіресе қолайсыз жағдайларда. Батыста адам лизингке 2-3 жылға көлік алады. Ол тек амортизация сомасынан жоғалтатын соманы ғана төлейді», – деп түсіндірді ол. Ол сондай-ақ әдетте лизингтік бағдарламаларды автосалондар әзірлейтінін, бірақ Қазақстанда бұған банктер қосылғанын, бұл базалық мөлшерлеме, пайыздар мен комиссиялар есебінен құнды арттыратынын қосып айтты.
ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінде автолизингтің толық іске қосылмағанын хабарлады. «Бағдарлама желтоқсанда пилоттық режимде жұмыс істеді. Сынақ ретінде бір автокөлік берілді, содан кейін кемшіліктер анықталды. Ол әлі де жетілдірілуде, қажетті НҚА қабылдануда. Лизинг толыққанды жұмыс істей бастайды», – деді ведомствода. Іске қосудың нақты мерзімдері әзірге аталмады.
«Қазақстан өнеркәсіп инвесторлары одағы» ЗТБ президенті Қайрат Еламанов келісілуде тұрған заңға тәуелді актінің қабылдануы күтілетінін хабарлады. Ол күшіне енгеннен кейін жаңартылған механизмнің толық іске қосылғаны жарияланады.
Осылайша, автолизинг бағдарламасы жетілдірілуде. Оның тартымдылығы өнімді дәстүрлі автокредиттен қызықтыратын қолайлы жағдайларға байланысты болады. Дегенмен, базалық мөлшерлеме мен несие құны біршама төмендегеніне қарамастан жоғары болып қалуда.